به نام خداوند حسابگر
دوره مستر مالیاتی
مدرس: محمد صابر اصلانی
قبل از اینکه بخواهیم کاری را انجام دهیم بهتر است شناخت کلی در مورد آن کار داشته باشیم و با مفاهیم آن آشنا شویم تا در حین کار به علت عدم دانش لازم مشکلات بزرگ و غیر قابل جبرانی را به وجود نیاوریم.
مالیات چیست؟
دولت ها به دلیل اینکه ابزار ها ، زیر ساخت ها و امکانات لازم را برای همگان و علی الخصوص کسب و کار ها فراهم میکنند، کسب کار ها یا بهتر است بگویم همه ی افراد جامعه ملزم هستند تا مقداری از دست آورد خود را که میتواند درآمد حاصل از کار یا خرید دارایی و حتی ارث و… باشد به دولت ها پرداخت کنند.
از استادی شنیدم که در کشورهای خارجی اگر شخصی مالیات خود را پرداخت نکند، مردم نگاه بدی نسبت به او دارند. چون همه میدانند و لمس کرده اند که پرداخت مالیات باعث ارتقا زیرساخت های کشور میشود که برای پیشرفت کل جامعه لازم و ضرروی است پس پرداخت مالیات باعث رشد اقتصادی و رفاهی جامعه میشود.
(کاری به کشور خودمان ندارم J)
مفهوم مالیات و یاد گرفتیم، حالا این سوال پیش میآید که فقط کسب کار ها باید مالیات بدهند؟ برای جواب این سوال بهتراست که با انواع مالیات آشنا بشویم تا بدانیم که کاملا در اشتباه هستیم.
انواع مالیات
به طور کلی مالیات در ایران به دو دسته تقسیم میشوند:
الف) مالیات مستقیم
ب) مالیات غیرمستقیم
الف)مالیات مستقیم
مالیات مستقیم نیز به دو دسته کلی تقسیم میشود که هرکدام دارای زیر مجموعه هایی هستند:
الف) مالیات بر دارایی :
مالیاتی است که در آن پایه و منبع مالیاتی را دارایی ها یا ثروت دارنده اشخاص، تشکیل میدهد. به عبارت دیگر، مالیات بر دارایی بر آنچه که شخص مالک قبلاً به دست آورده یا از طریقی به او به ارث رسیده باشد تعلق میگیرد. مالیات بر دارایی عموماً به عنوان مکانیزمی برای تعدیل ثروت به کار گرفته میشود.
مالیات بر دارایی به دو دسته تقسیم میشود:
1)مالیات بر ارث:
مالیات بر ارث مالیاتی است که پس از مرگ هر شخص بر دارایی باقیمانده از وی محاسبه و دریافت میشود. این مالیات زمانی دریافت میشود که شخصی فوت میکند و اموال وی قرار است بین وراث تقسیم شود. در چنین وضعیتی دولت نیز از دارایی و ثروت در حال انتقال به وراث مالیات میگیرد.
متوجه شدین چی شد؟! از گهواره تا گور باید مالیات پرداخت کنی شاید بهتره اینجوری بگم حتی بعد از مرگم باید مالیات بدی پس اگه بخوای فرار مالیاتی بعد از مرگ داشته باشی از قبل دارایی هاتو بین بچههات تقسیم کن تا هم خودت لذت ببری از زندگی خوبشون هم مالیات ندی J
2)مالیات حق تمبر:
بهمنظور رسمیت بخشیدن یا لازمالاجرا نمودن، اوراق و مدارک از مؤدی گرفته میشود.
اوراق مالی مانند: چک، سفته، برات، بارنامه
اوراق غیرمالی مانند : گواهینامه، معافیت پزشکی، جواز کسب و پروانه کسب
ب) مالیات بر درآمد :
1)مالیات بر درآمد املاک:
مالیاتی است که از درآمد اجاره مالک یا نقل و انتقال آن از مالک گرفته میشود.
2)مالیات بر درآمد کشاورزی:
طبق قانون مالیات های مستقیم هرگونه درآمد ناشی از فعالیت هایی مثل دامپروری، دامداری، پرورش ماهی، پرورش زنبورعسل، صیادی، ماهیگیری و موارد مشابه نیاز به پرداخت مالیات ندارند.
3)مالیات بر درآمد حقوق:
قبل از واریز حقوق هر فرد، کارفرما یا سازمان مالیات حقوق او را کسر کرده و به اداره مالیات پرداخت میکند.
(البته سالانه معافیتهای حقوق جدیدی در نظر گرفته میشود که تا آن میزان حقوق، افراد ملزم به پرداخت مالیات حقوق نیستند).
4)مالیات بر درآمد مشاغل:
هر شخص حقیقی(فردی که دارای کد ملی است) که از راه فروش کالا و ارائه خدمات کسب درآمد میکند پس از کسر هزینه ها، باید طبق نرخ تعیین شده توسط اداره مالیات، مالیات خود را پرداخت کند.
5)مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی:
هر شخص حقوقی( شرکت ها و موسسات و سازمان ها که دارای کد اقتصادی هستند) بابت انجام فعالیت هایی که موجب کسب سود میشود باید مالیات پرداخت کند.
6)مالیات بر درآمد اتفاقی:
حتی بر درآمدهایی مثل برنده شدن در جایزه ها یا اموال بخشیده شده به یک شخص نیز مالیات وضع میشود. تمام درآمدهایی که از این اتفاقات حاصل میشوند و ادامه دار هم نیستند مشمول مالیات هستند.
ب)مالیات غیر مستقیم
1)حقوق و عوارض گمرکی (مالیات بر صادرات و واردات):
این مالیات با عنوان تعرفههای گمرکی مشهور است. حقوق و وعوارض گمرکی از جمله انواع مالیات است که تابع سیستم های کلان اقتصادی هستند و تغییر در آنها میتواند شرایط اقتصادی یک کشور را تغییر دهد.
2)مالیات بر مصرف:
مالیات بر مصرف بیشتر مربوط به کالاهایی است که در مقابل تغییرات قیمت، حساسیت بالایی ندارند برای همین دریافت این نوع مالیات تامین کننده بخش مهمی از درآمد دولت است.
مالیات بر مصرف معمولا نرخ متفاوتی برای انواع کالاها دارد برای اینکه بر اساس اساسی بودن یا لوکس بودن یک کالا تعیین میشود؛ مثلا بسیاری از مواد غذایی، کالای اساسی هستند پس نرخ مالیات کمتری دارند اما جواهرات، کالای لوکس محسوب میشوند و درنتیجه نرخ مالیات بالاتری دارند.
البته ممکن است بر روی دسته خاصی از کالاها اعمال شود تا هدف فرهنگی یا اقتصادی خاصی حاصل شود؛ مثلا مالیات بر تنباکو نرخ بالایی دارد تا عدم خرید یا مصرف سیگار تشویق شود چراکه برای سلامت مضر است.
3)مالیات بر ارزش افزوده:
برخلاف مالیات بر مصرف، مالیات بر ارزش افزوده از تمامی کالاها و خدمات دریافت میشوند و مصرف کنندگان نهایی باید این مالیات را به همراه قیمت کالا پرداخت کنند. مالیات بر ارزش افزوده در مراحل مختلف به یک محصول یا خدمت اضافه می شود.
چه کسانی باید مالیات پرداخت کنند؟
ماده 1 قمم (قانون مالیات های مستقیم)
اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیات می باشند:
1)کلیة مالکین اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اموال یا املاک خود واقع در ایران طبق مقررات باب دوم.
(تمامی افراد و شرکت ها و موسساتی که در ایران دارایی دارند باید مالیات دارایی خود را پرداخت کنند).
2)هر شخص حقیقی ایرانی مقیم ایران نسبت به کلیة درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.
(شاید این سوال برایتان پیش بیاید که قطعا اگر درآمدی در خارج از ایران داشته باشند مالیات آنرا در آن کشور پرداخت میکنند ، این سوال کاملا منطقی است و در ایران هم مقدار مالیات شما برای درآمد خارج از کشور محاسبه میشود و مثلا مالیات محاسبه شده در ایران 100.000.000 باشد و شما در خارج از کشور بیشتر از مقدار مالیات پرداخت کرده باشید لازم نیست در ایران مالیات پرداخت کنید اما اگر کمتر از 100.000.000 مالیات پرداخت کرده باشد باید ما به تفاوت آن مقدار را پرداخت کنیدمگر در موارد ماده 168 (موافقت نامه برای عدم اخذ مالیات مضاعف))
3)هر شخص حقیقی ایرانی مقیم خارج از ایران نسبت به کلیة درآمدهایی که در ایران تحصیل می کند.
4)هر شخص حقوقی ایرانی نسبت به کلیة درآمدهایی که در ایران یا خارج از ایران تحصیل می نماید.
5)هر شخص غیر ایرانی( اعم از حقیقی یا حقوقی) نسبت به درآمدهایی که در ایران تحصیل می نماید و همچنین نسبت به درآمدهایی که بابت واگذاری امتیازات یا سایر حقوق خود و یا دادن تعلیمات و کمک های فنی و یا واگذاری فیلم های سینمایی(که به عنوان بها یا حق نمایش یا هر عنوان دیگر عاید آنها می گردد) از ایران تحصیل می کند.
چه کسانی نباید مالیات پرداخت کنند؟
ماده 2 ق م م
اشخاص زیر مشمول پرداخت مالیاتهای موضوع این قانون نیستند:
1)وزارتخانهها و موسسات دولتی
2)دستگاههایی که بودجه آنها وسیله دولت تأمین میشود.
3)شهرداریها و دهیاری ها
4)بنیادها و نهادهای انقلاب اسلامی دارای مجوز معافیت از طرف حضرتامام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری
تبصره 1) شرکتهایی که تمام یا قسمتی از سرمایه آنها متعلق به اشخاص و موسسههای مذکور در بندهای فوق باشد، سهم درآمد یا سود آنها مشمول حکم این ماده نخواهد بود. حکم این تبصره مانع استفاده شرکتهای مزبور از معافیتهای مقرر در این قانون، حسب مورد، نیست.
توضیح:(مثلا اگر شرکت خصوصی با وزارتخانه ای شراکت داشته باشد مشمول مالیات میشود و باید به میزان مقداری از درآمد که متعلق به او است مالیات پرداخت کند)
تبصره 2 ) درآمدهای حاصل از فعالیتهای اقتصادی از قبیل فعالیتهای صنعتی، معدنی، تجاری، خدماتی و سایر فعالیتهای تولیدی برای اشخاص موضوع این ماده، که به نحوی غیر از طریق شرکت نیز تحصیل میشود، در هر مورد به طور جداگانه به نرخ مذکور در ماده (105) این قانونمشمول مالیات خواهد بود.
مسئولان اداره امور در این گونه موارد نسبت به سهم فعالیت مذکور مکلف به انجام دادن تکالیف مربوط طبق مقررات این قانون خواهند بود. در غیر این صورت نسبت به پرداخت مالیات متعلق با مودی مسوولیت تضامنی خواهند داشت.
توضیح:مثلا اگر شهرداری در پروژه ساخت هتل سرمایه گذاری انجام دهد بابت سود حاصل از آن باید مالیات پرداخت کند چون این فعالیت جزء فعالیت اصلی شهرداری نیست و باید بابت این درآمد خود تکالیف مالیاتی خود را به طور کامل انجام دهد.
تا به اینجا یادگرفتیم که تمامی افراد و شرکت ها و موسسات به جز موارد ماده 2 ق م م باید مالیات پرداخت کنند.
مالیات اشخاص حقیقی
سوال: آیا اشخاص حقیقی باید مالیات دهند؟
ماده 93)درآمدی که شخص حقیقی از طریق اشتغال به مشاغل یا به عناوین دیگر غیر از موارد مذکور در سایر فصلهای این قانون در ایران تحصیل کند پس از کسر معافیت های مقرر در این قانون مشمول مالیات بر درآمد مشاغل میباشد.
تبصره) درآمد شرکتهای مدنی (اعم از اختیاری یا قهری) وهمچنین درآمدهای ناشی از فعالیتهای مضاربه در صورتی که عامل (مضارب) یا صاحب سرمایه شخص حقیقی باشد تابع مقررات این فصل میباشد.
شراکت اختیاری:
به این ترتیب است که تعدادی از افراد با میل و اراده خود سرمایه ای فراهم نموده و در موضوع معینی به کار انداخته و در سود و زیان آن شریک گردند و شرکت های اختیاری به سه طریق تشکیل می شوند:
1) در نتیجه عقد مانند اینکه چند نفر مشترکاً باغ یا خانه ای را خریداری نمایند. یا در خرید مال منقولی با هم شریک باشند.
2) امتزاج اختیاری به این معنا که چند نفر اموال خود را که از یک نوع و یک جنس می باشند یا بکدیگر مخلوط کنند مثل اینکه سه نفر هر کدام 5 تن برنج خود را با هم ممزوج نمایند و در فروش آن سهیم گردند.
3)در نتیجه قبول مالی مانند اینکه چند نفر مالی را به طور مشاع از کسی قبول نموده که در قبال آن کار یا امر بخصوصی را انجام دهند در این صورت همه آن ها در آن مال شریک می باشند.
شراکت قهری :
به نوعی شرکت گفته می شود که اراده افراد در تشکیل آن دخالتی ندارد بلکه خود بخود و به طور طبیعی و قهری حاصل می شود شرکت قهری هم از دو راه ایجاد می شود :
1)از طریق ارث ، یعنی فوت یکی از بستگان مثل پدر که در این صورت فرزندان به طور قهری در اموال پدر شریک می باشند.
2) از طریق امتزاج یعنی بدون اراده صاحبان مال
فعالیتهای مضاربه:
برای مثال شخص حقیقی پول خود را به کسی بدهد تا باآن کار کند و به او سود دهد نیز شامل مالیات میشود.
سوال: درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی چگونه محاسبه میشود؟
ماده94 ) درآمد مشمول مالیات مودیان موضوع این فصل عبارت است از کل فروش کالا و خدمات به اضافة سایر درآمدهای آنان که مشمول مالیات فصول دیگر شناخته نشده پس از کسر هزینهها و استهلاکات مربوط طبق مقررات فصل هزینههای قابل قبول و استهلاکات.
سوال: اشخاص حقیقی به چند گروه دسته بندی میشوند؟
ماده 2 آیین نامه اجرایی ماده 95 بخشنامه اصلاحی: 200/99/60)
صاحبان مشاغل براساس شاخصها و معیارهایی از قبیل نوع و حجم فعالیت به شرح ذیل گروهبندی میشوند:
1) گروه اول
2)گروه دوم
3)گروه سوم
الف) گروه اول:
اشخاص ذیل از لحاظ انجام تکالیف موضوع این آیین نامه جزو مودیان گروه اول محسوب میشوند:
1) کلیه واردکنندگان و صادرکنندگان.
2)صاحبان کارخانه ها و واحدهای تولیدی و بهره برداران معادن دارای پروانه بهره برداری از وزارتخانه یا مراجع ذیربط.
3)صاحبان هتلهای سه ستاره و بالاتر.
4)صاحبان بیمارستان ها، زایشگاه ها، درمانگاهها ،کلینیک های تخصصی.
5)صاحبان مشاغل صرافی.
6) صاحبان فروشگاههای زنجیره ای دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه و یا مراجع ذیربط.
7)صاحبان موسسات حسابرسی، حسابداری و دفترداری، خدمات مالی و ارائه دهندگان خدمات مدیریتی، مشاوره ای، انفورماتیک و طراحی سیستم.
8)صاحبان موسسات حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری و یا باربری.
9)سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی ( فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) براساس اظهارنامه مالیاتی عملکرد دو سال قبل (اظهارنامه تسلیمی خردادماه هر سال مبنای تعیین گروه بندی سال بعد از تسلیم اظهار نامه عملکرد میباشد. به عنوان مثال مبلغ فروش و سایر درآمدهای مندرج در اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال 1397 مبنای گروهبندی سال 1399 میباشد) یا آخرین درآمد قطعی شده( فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) آنها بیش از 15 میلیارد تومان باشد. (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دی ماه سال قبل به شخص مودی یا نماینده قانونی وی.)
ب) گروه دوم:
سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی (فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) دوسال قبل آنها و یا آخرین درآمد قطعی شده آنها( فروش کالا یا فروش توأم کالا و ارائه خدمت) بیش از 5 میلیارد تومان و مساوی یا کمتر ازمبلغ 15 میلیارد تومان باشد. (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دی ماه سال قبل به شخص مودی یا نماینده قانونی وی.)
ج) گروه سوم:
صاحبان مشاغلی که در گروه های اول و دوم قرار نمیگیرند جزو گروه سوم محسوب میشوند.
تبصره2 ) در مواردی که مودیان صرفا به فعالیت ارائه خدمت اشتغال داشته باشند، پنجاه درصد ( 50%) نصابهای تعیین شده مبنای گروه بندی میباشد.
توضیح: برای مشاغلی مثل کاریابی که فروش کالا ندارد اگر درآمد آن نصف حد نصاب های گروه اول و یا دوم باشد در آن گروه قرار میگیرد.
تبصره3 ) در مشاغل مشارکتی اعم از اختیاری یا قهری، درآمد ابرازی و یا قطعی شده مشارکت ملاک عمل میباشد.
توضیح:زمانی که دو یا چند نفر شریک می باشند مجموع درآمد آنها در تعیین گروه بندی ملاک می باشد .
تبصره4 )صاحبان مشاغل و حرف موضوع این آییننامه در اولین سال ایجاد(تأسیس) به استثناء مودیانی که به واسطه موضوع فعالیت جزو گروه اول طبقهبندی شده اند، جزو گروه سوم محسوب و از سال سوم فعالیت به بعد می بایست بر اساس نصابهای مقرر طبقه بندی شده و نسبت به انجام تکالیف قانونی عمل نمایند.
تبصره 5)تسلیم اظهارنامه گروههای بالاتر توسط صاحبان مشاغلی که در گروه های پایینتر قرار دارند (صاحبان مشاغل گروه سوم اظهارنامه گروه اول یا دوم ارائه نمایند یا صاحبان مشاغل گروه دوم اظهارنامه گروه اول تسلیم نمایند) منعی ندارد، لکن صرف انجام این امر مودی را در گروه های بالاتر قرار نخواهد داد.
سوال: اظهارنامه مالیاتی و نحوه ارائه آن برای اشخاص حقیقی چگونه است؟
ماده 3 آیین نامه اجرایی ماده 95 (بخشنامه 230761):
فرم اظهارنامه های مالیاتی برای صاحبان مشاغل موضوع این آییننامه برای هریک از گروههای اول، دوم و سوم باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
گروه اول:
1) اطلاعات هویتی: اطلاعات هویتی و مکانی و مجوزهای فعالیت اقتصادی.
2)درآمد مشمول مالیات، بخشودگی های مالیاتی، معافیت های قانونی و مالیات متعلق.
3) موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره.
4) واردات و صادرات کالاها و خدمات.
5) صورت حساب سود و زیان.
6)ترازنامه.
7)اطلاعات شرکاء.
8)اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی.
سوال : تکالیف گروه اول چیست؟
1)پلمپ دفاتر 2) ارسال صورت معاملات فصلی 3)اگر جزو فراخوان باشد ارسال ارزش افزوده 4)ارسال اظهارنامه
سوال : تکالیف گروه دوم چیست؟
1)نگهداری اسناد خرید و فروش و هزینه 2)ارسال اظهارنامه
سوال: تکالیف گروه سوم چیست؟ ارسال اظهارنامه
گروه دوم:
1) اطلاعات هویتی: اطلاعات هویتی و مکانی.مجوزهای فعالیت اقتصادی.
2) درآمد مشمول مالیات، بخشودگی های مالیاتی، معافیت های قانونی و مالیات متعلق
3)موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره.
4)صورت درآمد و هزینه (اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه های مربوط).
5) اطلاعات اموال و دارایی ها مربوط به فعالیت شغلی.
6) اطلاعات شرکاء.
7) اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی.
گروه سوم:
1) اطلاعات هویتی:اطلاعات هویتی و مکانی.مجوزهای فعالیت اقتصادی.
2 )درآمد مشمول مالیات ،بخشودگیهای مالیاتی ،معافیتهای قانونی و مالیات متعلق.
3)خلاصه درآمد و هزینه (اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه های مربوط).
4) اطلاعات شرکاء.
5)اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی.
تبصره: در مواردی که هریک از اقلام اطلاعاتی فرم اظهارنامه مالیاتی صاحبان مشاغل برای هریک از مودیان فاقد موضوعیت باشد، عدم تکمیل آن خللی به اعتبار اظهارنامه وارد نخواهد کرد.
نکته: افراد گروه اول نیز مانند اشخاص حقوقی باید دفاتر حسابداری داشته باشد و طبق بخش تحریر دفاتر این کتاب به قوانین تحریر دفاتر عمل کنند.
سوال: آیا اظهارنامه تمامی اشخاص حقیقی رسیدگی میشود؟
ماده97) درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی موضوع این قانون که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی میباشند به استناد اظهارنامه مالیاتی مودی که با رعایت مقررات مربوط تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرارگرفته باشد، خواهد بود. سازمان امور مالیاتی کشور میتواند اظهارنامههای مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آنها را بر اساس معیارها و شاخصهای تعیین شده و یا به طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد.
سوال:اگر اشخاص حقیقی اظهارنامه ندهند مالیات آنها چگونه محاسبه میشود؟
ادامه ماده 97)درصورتی که مودی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خـودداری کند، سازمان امور مالیاتی کشور نسبت به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی براساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی کسب شده مودیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبه مالیات متعلق به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام میکند.
سوال:اگر اشخاص حقیقی نسبت به برگ تشخیص اعتراض داشته باشد چقدر زمان دارد ؟
ادامه ماده 97)در صورت اعتراض مودی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات مربوط اقدام کند، اعتراض مودی طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار میگیرد، این حکم مانع از تعلق جریمهها و اعمال مجازاتهای عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نیست.
سوال:مهلت تسلیم اظهارنامه اشخاص حقیقی تا چه زمانی است؟
ماده 100)مودیان موضوع این فصل این قانون مکلف اند اظهارنامه مالیاتی مربوط به فعالیتهای شغلی خود را در یک سال مالیاتی برای هر واحد شغلی یا برای هر محل جداگانه طبق نمونهای که وسیله سازمان امور مالیاتی کشور تهیه خواهد شد تنظیم و تا آخر خرداد ماه سال بعد به اداره امور مالیاتی محل شغل خود تسلیم و مالیات متعلق را به نرخ مذکور در ماده (131) این قانون پرداخت نمایند.
سوال:نرخ مالیات اشخاص حقیقی چند درصد میباشد؟
ماده 131) نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانهای میباشد به شرح زیر است:
1)صفر تا 200 میلیون تومان درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ پانزده درصد (15%)
2)نسبت به مازاد 200 میلیون تومان تا میزان 400 میلیون تومان درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست درصد(20%)
3)نسبت به مازاد 400 میلیون تومان درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست و پنج درصد(25%)
*مهم تبصره) به ازای هر ده درصد (10%) افزایش درآمد ابرازی مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده نسبت به درآمد ابرازی مشمول مالیات سال گذشته آنها، یک واحد درصد و حداکثر تا پنج واحد درصد از نرخهای مذکور کاسته میشود. شرط برخورداری از این تخفیف تسویه بدهی مالیاتی سال قبل و تسلیم اظهارنامه مالیاتی مربوطه در مهلت اعلام شده از سوی سازمان امور مالیاتی است.
توضیح: برای مثال اگر مالیات سال گذشته شخصی 200.000.000 ریال باشد و مالیات سال جدید او 50درصد افزایش یافته باشد و برابر 300.000.000 باشد به جای 15 درصد ،10 درصد مالیات میدهد.
سوال: چه اشخاصی میتوانند اظهارنامه ارسال نکنند و از مالیات مقطوع استفاده کنند؟
تبصره ماده 100) سازمان امور مالیاتی کشور میتواند برخی از مشاغل یا گروههایی از آنان را که میزان فروش کالا و خدمات سالانه آنها حداکثر ده برابر معافیت موضوع ماده(84) این قانون باشد از انجام بخشی از تکالیف از قبیل نگهداری اسناد و مدارک موضوع این قانون و ارائه اظهارنامه مالیاتی معاف کند و مالیات مودیان مذکور را بهصورت مقطوع تعیین و وصول نماید. در مواردی که مودی کمتر از یک سال مالی به فعالیت اشتغال داشته باشد مالیات متعلق نسبت به مدت اشتغال محاسبه و وصول میشود.
حکم این تبصره مانع از رسیدگی به اظهارنامههای مالیاتی تسلیم شده در موعد مقرر نخواهد بود.
توضیح : سال 1402 مبلغ فروش تا 18 میلیارد تومان
سوال: آیا اشخاص حقیقی معافیت دارند؟
ماده 101)درآمد سالانه مشمول مالیات مودیان موضوع این فصل که اظهارنامه مالیاتی خود را طبق مقررات این فصل در موعد مقرر تسلیم کردهاند تا میزان معافیت موضوع ماده (84) این قانون از پرداخت مالیات معاف و مازاد آن به نرخ های مذکور در ماده (131) این قانون مشمول مالیات خواهد بود. شرط تسلیم اظهارنامه برای استفاده از معافیت فوق نسبت به عملکرد سال 1382 به بعد جاری است.
معافیت قانون بودجه 1402: 000/500/47 تومان برای هر نفر
سوال:اگر دو یا چند نفر باهم شریک باشد آیا به ازای همه ی افراد معافیت تعلق میگیرد؟
تبصره 1 ماده 101) در مشارکتهای مدنی اعم از اختیاری و قهری شرکا حداکثر از دو معافیت استفاده خواهند کرد و مبلغ معافیت بهطور مساوی بین آنان تقسیم و باقیمانده سهم هر شریک جداگانه مشمول مالیات خواهد بود. شرکایی که با هم رابطه زوجیت دارند از لحاظ استفاده از معافیت در حکم یک شریک تلقی و معافیت مقرر به زوج اعطا میگردد. در صورت فوت احد از شرکا وراث وی به عنوان قائممقام قانونی از معافیت مالیاتی سهم متوفی درمشارکت به شرح فوق استفاده نموده و این معافیت بهطور مساوی بین آنان تقسیم و از درآمد سهم هر کدام کسر خواهد شد.
سوال: اگر شخصی چند واحد شغلی داشته باشد به ازای هرکدام می تواند یک معافیت بگیرد؟
تبصره 2 ماده 101) در صورتی که هر شخص حقیقی دارای بیش از یک واحد شغلی باشد، مجموع درآمد واحدهای شغلی وی با کسر فقط یک معافیت موضوع این ماده مشمول مالیات به نرخهای مذکور در ماده(131) این قانون میشود.
سوال : مالیات عملکرد افراد چطور محاسبه می شود؟
به 4 روش:
1)سود ویژه
2)سود ناویژه
3)بر اساس دفاتر
4)تبصره 100
((سود ویژه))
سوال: سود ویژه چه زمانی استفاده میشود؟
زمانی که مودی هیچ اسناد و مدارکی ارائه ندهد
سوال: سود ویژه چگونه محاسبه میشود؟
سود = ضریب سود ویژه×فروش
سود مشمول مالیات = معافیت – سود
مالیات= (نرخ ماده 131) سود مشمول مالیات
سوال: فروش اداره مالیات از چه طریقی بدست می آورد؟
واریزی به حساب تجاری – خرید های رسمی که در سامانه ثبت شده باشد
سوال : ضریب مشاغل رو از کجا پیدا کنیم؟
دفترچه ضرایب اداره مالیات – پرسش از ممیز مالیاتی شهر
سوال: اداره مالیات شغل مارو از کجا تشخیص میدهد ؟
جواز کسب – اطلاعاتی که به کد ملی شما ثبت شده باشد – بازرسی میدانی
سوال:معافیت هرسال را از کجا بفهمیم؟
قانون بودجه هرسال
سوال: معافیت مالیاتی سال 1402 و سال 1403برای هرنفر چند است؟
1402: 47.500.000 تومان
1403: عضو سامانه مودیان 144.000.000 تومان و غیر عضو سامانه مودیان 100.000.000
سوال:معافیت مالیاتی از مالیات کسر میشود یا از سود ؟
از سود کسر میشود
سوال : آیا حتما باید مدارک مالیاتی ارائه بدیم؟
خیر – خیلی از اوقات به نفع ما نیست ارائه مدارک
سوال: برای ما مشکلی پیش نمیاد اگر مدارک ارائه ندیم؟
نه – چون مدارک معتبر و رسمی مورد قبول اداره مالیات هست و خیلی از عمده فروش ها فاکتور رسمی صادر نمیکنند و یا در خیلی از مشاغل فاکتور رسمی اصلا استفاده نمی شود مانند پوشاک
((سود ناویژه))
سوال: سود ویژه چه زمانی استفاده میشود؟
زمانی که مودی اسناد و مدارک هزینه ای را تحویل اداره مالیات میدهد
سوال: سود ناویژه چگونه محاسبه میشود؟
سود = ضریب سود ناویژه×فروش
سود مشمول مالیات =معافیت – هزینه مورد قبول – سود
مالیات= (نرخ ماده 131) سود مشمول مالیات
سوال: اداره مالیات چه هزینه هایی را قبول میکند؟
هزینه هایی که دارای فاکتور رسمی باشه
مانند: هزینه اجاره – حقوق پرسنل – هزینه روزمره کسب و کار
توضیح: اجارنامه رسمی – لیست مالیات حقوق – فاکتور خرید رسمی به کد ملی صورتحساب نوع 1
((براساس دفاتر))
سوال: بر اساس دفاتر چه زمانی استفاده میشود؟
زمانی که مودی دفاتر را پلمپ کرده و تمامی خرید و فروش و هزینه های آن رسمی باشد
سوال: بر اساس دفاتر چگونه محاسبه میشود؟
سود ناخالص=بهای تمام شده – فروش
سود خالص = هزینه های عملیاتی – سود ناخالص
نرخ ماده 131= معافیت – سود خالص
سوال: اداره مالیات چه هزینه هایی را قبول میکند؟
بخش هزینه های قابل قبول
سوال : اگر من گروه سوم باشم میتوانم تکالیف گروه اول را انجام دهم؟
بله
((تبصره ماده 100))
سوال: تبصره ماده 100 چه زمانی استفاده میشود؟
زمانی که فروش مودی در سال 1402 کمتر از 18 میلیارد تومان باشد
سوال: تبصره ماده 100 چگونه محاسبه میشود؟
هوش مصنوعی بر اساس نوع فعالیت و ضریب اینتا کد و واریزی به حساب تجاری مالیات شمارا محاسبه میکند و شما فقط کافیست تایید کنید و رسیدگی نیز ندارد
سوال: تبصره ماده 100 کمتر از بقیه است؟
خیر – قبل از ارسال اظهارنامه به همه روش ها باید محاسبه انجام شود و روشی که کمتر است انتخاب شود.
سوال: در چه صورت بهتر است از تبصره استفاده کنیم؟
نظر شخصی : اگر اختلاف مالیاتی که به روش سود ویژه یا ناویژه محاسبه کردیم تا 15 درصد باشد مشکلی نیست.
سوال: چه واریزی هایی درآمد محسوب نمیشود؟
بخشنامه 16/99/200:
صرفنظر از پالایشهای به عمل آمده در مراحل قبلی، گروههای رسیدگی موظفند در رسیدگیهای خود مبتنی بر قضاوتهای حرفهای و با استفاده از شواهد کافی و قابل اطمینان از جمله اقرار کتبی مؤدی، اخذ تائیدیه از طرف حساب و ردیابی تراکنشها، سابقه مؤدی، جستجو در کلیه سامانههای اطلاعاتی در دسترس و مطابقت آنها، تجزیه و تحلیل اطلاعات و استفاده از سایر تکنیکهای حسابرسی که در گزارش خود مستند مینمایند، نسبت به طبقهبندی تراکنشهای بانکی واصله به شرح زیر اقدام نمایند. در اجرای این بند تطبیق نظیر به نظیر تراکنشها با موارد ذیل موضوعیت نداشته و صرفاً تطبیق کلی مبالغ کفایت دارد.
الف تراکنشهای بانکی که اساساً ماهیت درآمدی برای صاحب حساب ندارند از قبیل:
تراکنشهای بانکی مربوط به اعضای هیئت مدیره و سهامداران اشخاص حقوقی با تائید شخص حقوقی مورد نظر،
دریافتی و پرداختی مرتبط به حق شارژ،
دریافتی و پرداختی به حساب بستگان (در صورتی که ماهیت درآمدی آن توسط اداره امور مالیاتی اثبات نشود)،
تسهیلات بانکی دریافتی،
انتقالی بین حسابهای شخص،
انتقال بین حسابهای شرکا در مشاغل مشارکتی،
تنخواههای واریزی به حساب اشخاص توسط کارفرما با تائید کارفرمای ذیربط،
دریافتها و پرداختهای سهامداران و اعضای هیئت مدیره اشخاص حقوقی که طرف مقابل آن در دفاتر شخص حقوقی در حسابهای دریافتنی و پرداختنی (جاری شرکا) منظور شده است.
قرض و ودیعه دریافتی و پرداختی،
وجوه دریافتی ناشی از جبران خسارت،
انتقالی بین حسابهای بانکی اشخاص در صورتی که مربوط به درآمد نباشد،
مبالغ دریافتی و پرداختی اشخاص به عنوان واسط با توجه به فضای کسب و کار اشخاص حقیقی (در صورتی که ماهیت درآمدی آن توسط اداره امور مالیاتی اثبات نشود)،
ب تراکنشهای بانکی که ماهیت درآمدی دارند لیکن با رعایت مقررات از پرداخت مالیات معاف یا مشمول مالیات مقطوع با نرخ صفر یا مالیات آن کسر در منبع بوده باشد. در راستای اجرای این بند صرف عدم همخوانی ریال به ریال مبالغ نمیتواند مبنای عدم پذیرش اظهارات مکتوب مؤدی در خصوص فعالیتهای مذکور باشد.
پ تراکنشهای بانکی که ماهیت درآمدی دارند لیکن قبلاً در محاسبه مالیات منظور شده است.
ث تراکنشهای بانکی که در طبقات الف، ب و پ فوق قرار نمیگیرند، حسب سایر بندهای این بخشنامه رسیدگی گردد.
سوال : چگونه واریزی های شخصی را جدا کنیم؟
ابتدا خروجی اکسل از حساب بانکی و سرچ شماره کارت های خود و بستگان نزدیک و شرکا
سوال : چگونه قرض را اثبات کنیم؟
1)قرارداد 2)به همان شماره حسابی که پول دریافت کردیم پول واریز کنیم
سوال: چگونه از کارتخوان کارت هایی که خودمان کشیدیم را پیدا کنیم؟
از شرکت سرویس دهنده مثل سامان کیش و به پرداخت ملت اطلاعات تراکنش یک سال را میگیریم و سپس شماره کارت ها را سرچ میکنیم
سوال:چگونه پرونده شراکتی تشکیل بدهیم؟
1)سایت my.tax.gov.ir قستمت تشکیل پرونده به نسبت 50-50
2)دفتر اسناد رسمی
سوال: عمده فروشی بهتره یا خرده فروشی؟
عمده فروشی ارزش افزوده دارد
سوال: چگونه پرونده مالیاتی انفرادی را غیر فعال کنیم؟
سایت مای تکس -ویرایش اطلاعات – حذف حساب بانکی – غیر فعال کردن پرونده
سوال: چه زمانی باید اظهارنامه ارسال کنیم؟
تا پایان خرداد ماه سال بعد
مثلا اظهارنامه سال 1402 باید پایان خرداد سال 1403 ارسال شود
سوال: در اظهارنامه باید درآمد چند ماه را بنویسیم؟
درآمد و هزینه های از تاریخ 1فروردین تا 29 اسفند هر سال را باید در اظهارنامه بنویسیم
سوال: آیا برای اداره مالیات جواز کسب مهم است؟
جواز کسب فقط برای اثبات ضریب شغلی برای اداره مالیات مهم است.
سوال: کسب و کار اینترنتی دارم چطور به اداره مالیات باید اثبات کنم؟
اداره مالیات فقط واریزی هایی که از درگاه اینترنتی انجام میشود را قبول میکند
سوال:ضریب کسب و کار اینترنتی خرده فروشی چند است؟
4 درصد اثبات درگاه اینترنتی
سوال: شغل مشاور املاک و نمایشگاه اتومبیل چطور اثبات کنند واریزی ها درآمدشان نبوده است و پول را از خریدار به فروشنده دادند؟
فقط از طریق مبایعه نامه کامل درآن ذکر شود و سیستم حسابداری
سوال:فروش منزل و خودرو که به حساب واریز شود مالیات دارد؟
خیر درآمد محسوب نمیشود فقط مدارک داشته باشید
سوال: اداره مالیات به چه سامانه هایی دسترسی دارد؟
1)بانک ها 2)صیاد 3)باربری 4)ثبت اسناد(وکالت نامه ها) 5)سامانه تجارت 6)اجاره نامه ها
سوال:ضریب مشاغل خدماتی بالاست چه کنیم؟
مثلا تعویض روغن 90 درصد فروش مواد پایه نفتی 10 درصد خدماتی
اما درکل جواز کسب مشاغل خدماتی به صرفه نیست.
سوال: از کارتخوان صنایع دستی استفاده کنیم مالیات صفر میشه؟
- گرفتن جواز
- اداره مالیات میزان تولید را بررسی میکند و تا آن میزان را صفر میکند
سوال:من چند تا مغازه دارم برای هر مغازه پرونده جداگانه تشکیل بدم؟
1)اگر همه مغازه ها یک فعالیت دارند نه
2)اگر فعالیت جداگانه دارند بله فقط حساب های بانکی هم مجزا باشه
نکته: بهتره برای هر مغازه یک پروانه کسب و یک پرونده مشارکتی باز کنید
سوال:من کشاورزم چطور اثبات کنم تا مالیاتم صفر شود؟
1)کشاورز دستگاه کارتخوان ندارد
2)بارنامه
3)نامه جهاد کشاورزی
4)سند مالکیت با دست نوشته
5)بهتره شغل دیگه ای جواز کسب نداشته باشید
6) اشاره به ماده 81
سوال: سود شغل من بسیار کمتر از ضریب شغلی است چیکار کنم؟
پلمپ دفاتر – حسابدار حرفه ای – اسناد و مدارک خرید و فروش رسمی
سوال: من دلال هستم و خرید و فروش اجناس مختلف انجام میدم چیکارکنم؟
پلمپ دفاتر – حسابدار حرفه ای – اسناد و مدارک خرید و فروش رسمی
سوال: چک های صیادی به نام ما میخورد ولی در حساب ما وصل نمی شود درآمد محسوب میشود؟
فعلا نه به زودی بله
سوال: چه میزان از فروش ما معاف است؟
مبلغ معافیت هر سال تقسیم بر درصد ضریب شغلی
سوال : کارت به کارت مالیات نداره؟
واریزی به حساب تجاری از هر طریقی مالیات داره
سوال: تبصره ماده 100 رسیدگی نداره یعنی چی؟
یعنی اداره مالیات اسناد و مدارک شمارو بررسی نمیکنه مگر اینکه کتمان درآمد داشته باشید و درآمدتان بیشتر از حد نصاب باشد که در آن صورت جریمه کتمان درآمد و عدم تسلیم اظهارنامه به شما میزنند.
درآمد اشخاص حقوقی
ابتدا باید بدانیم که طبق قانون مالیات مستقیم اشخاص حقوقی مثل شرکت ها و موسسات چگونه باید مالیات خود را محاسبه کنند.
فعالیت های انتفاعی: به فعالیت هایی گفته میشود که با هدف کسب سود انجام میشوند مانند شرکت سایپا
فعالیت های غیر انتفاعی: به فعالیت هایی گفته میشود که با هدف کسب سود انجام نمیشوند مانند موسسات خیریه موسسات حمایت از محیط زیست
مشمول : شامل میشود
ماده 105 ق م م :
جمع درآمد شرکتها و درآمد ناشی از فعالیتهایانتفاعی سایر اشخاص حقوقی که از منابع مختلف در ایران یا خارج از ایران تحصیل میشود، پس از وضع زیانهای حاصل از منابع غیرمعاف و کسر معافیت های مقرر به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانهای میباشد، مشمول مالیات به نرخ بیست و پنج درصد (25%) خواهند بود.
توضیح: برای مثال شرکتی 200.000.000 سود شناسایی کرده است ، اگر این شرکت سال گذشته 100.000.000 ضرر شناسایی کرده باشد ، باید مقدار ضرر سال گذشته را از سود امسال کسر کند :
100.000.000(درآمد مشمول مالیات)=(ضرر سال گذشته)100.000.000 – 200.000.000(سود امسال)
و 25درصد این مقدار را به عنوان مالیات پرداخت کند:
25.000.000(مالیات پرداختی)=25%(نرخ مالیات شرکت ها) × 100.000.000(درآمد مشمول مالیات)
سوال1:منظور از منابع مختلف در قانون بالا چیست؟
مثلا شرکت واردات و صادرات ، فعالیت دیگری مثل ساخت و ساز انجام دهد باید درآمد حاصل از ساخت و ساز هم جزء درآمد خود لحاظ کند.
سوال2: پس از وضع زیان های حاصل از منابع غیر معاف , غیر معاف یعنی چه؟
اداره مالیات در صورتی زیان شرکت ها را قبول میکند که از درآمد های آنها مالیات بگیرد. مثلا اگر شرکتی هم فروش داخلی دارد و هم صادرات انجام می دهد چون درآمد حاصل از صادرات معاف(ماده 141ق م م) است زیانی که مربوط به صادرات میشود را نمی تواند از سود فروش داخلی کسر کند(تبصره 2 ماده 147 ق م م).
بریم سراغ تبصره های ماده 105:
تبصره 1) در مورد اشخاص حقوقی ایرانی غیر تجاری که به منظور تقسیم سود تأسیس نشدهاند، در صورتی که دارای فعالیت انتفاعی باشند،از مأخذ کل درآمد مشمول مالیات فعالیت انتفاعیآنها مالیات به نرخ مقرر در این ماده وصول میشود.
توضیح:مثلا اگر خیریه ای جدا از فعالیت اصلی خود که غیر انتفاعی است و برای کسب سود نیست درجایی سرمایه گذاری کند ، باید از سود حاصل سرمایه گذاری مالیات پرداخت کند.
تبصره 4) اشخاص اعم از حقیقی و حقوقی نسبت به سود سهام یا سهام الشرکه دریافتی از شرکت های سرمایهپذیر مشمولمالیات دیگری نخواهند بود.
توضیح: سود سهامی که اشخاص دریافت میکنند مثلا بابت 1000 عدد سهم در شرکت ایرانخودرو 5.000.000 سود دریافت کنند ، این سود معاف از مالیات است و لازم نیست مالیاتی بابت این سود پرداخت کنند.
تبصره 6) درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکتها و اتحادیه های تعاونی متعارف و شرکتهای تعاونی سهامی عام مشمول بیست و پنج درصد (25%)تخفیف از نرخ موضوع این ماده می باشد.
توضیح:شرکت های تعاونی برای محاسبه مالیات پرداختی ابتدا 25درصدِ 25درصد را باید از نرخ مالیات کسر کنیم که میشود 18.75 درصد. و سپس مقدار سود را در 18.75 درصد ضرب میکنیم تا مالیات پرداختی را بدست آوریم . مثلا اگر تعاونی 100.000.000 سود داشته باشد مالیات پرداختی برابر است با:
18.750.000=18.75% × 100.000.000
نکته مهم : زمانی که درمورد تعاونی ها بحث میکنیم باید حتما حواسمان به ماده 133 هم باشد.
ماده 133: صد درصد (100%) درآمد صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی(1)، شرکتهای تعاونی روستایی، عشایری، کشاورزی، صیادان، کارگری، کارمندی، دانشجویان و دانشآموزان و اتحادیههای آنها از مالیاتمعاف است.
توضیح: اگر نام تعاونی مطابق نام های بالا باشد , از پرداخت مالیات معاف می باشد.
*تبصره7)به ازای هر ده درصد (10%) افزایش درآمد ابرازی مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده نسبت به درآمد ابرازی مشمول مالیات سال گذشته آنها، یک واحددرصد و حداکثر تا پنج واحددرصد از نرخهای مذکور کاسته میشود. شرط برخورداری از این تخفیف تسویه بدهی مالیاتی سال قبل و ارائه اظهارنامه مالیاتی مربوط به سال جاری در مهلت اعلام شده از سوی سازمان امور مالیاتی است.
توضیح: مثلا اگر درآمد سال گذشته شرکتی 100.000.000 باشد و درآمد امسال 10% افزایش پیدا کرده باشد و برابر 110.000.000 باشد نرخ محاسبه مالیات میتواند به جای 25% ، 24% درصد در نظر گرفته شود به شرطی که بدهی مالیاتی از سال گذشته نداشته باشند و اظهارنامه مالیاتی امسال خود را ارسال کرده باشند.
نکته : حداکثر تخفیف از این تبصره 5% از 25% می باشد که به ازای هر 10 درصد افزایش درآمد 1 درصد از نرخ مالیات کسر میشودکه بر اساس مثال قبل اگر درآمد شرکت 150.000.000 در سال جاری باشد میتوان با نرخ 20% مالیات این شرکت را محاسبه کرد و بیشتر از 50 درصد افزایش درآمد نسبت به سال گذشته تاثیری در نرخ ندارد.
سوال: اگر شرکتی شامل این تخفیف میشد اما همان نرخ 25% مالیات خود را محاسبه و پرداخت کرده است و بعد از پرداخت این تبصره را فهمیده باشد باید چه اقدامی انجام دهد؟
طبق بند 8 قسمت مقررات عمومی بخشنامه 158/96/200: قابل استرداد یا همان برگشت است.
و طبق ماده 242 ق م م قابل استرداد است.
درآمد مشمول مالیات چگونه محاسبه میشود؟
ماده94) درآمد مشمول مالیات مودیان موضوع این فصل عبارت است از کل فروش کالا و خدمات به اضافة سایر درآمدهای آنان که مشمول مالیات فصول دیگر شناخته نشده پس از کسر هزینهها و استهلاکات مربوط طبق مقررات فصل هزینههای قابل قبول و استهلاکات.
توضیح: شرکت ها ابتدا باید تمامی درآمد خود را چه از فروش کالا یا ارائه خدمات چه هر درآمد دیگری که مالیات آنرا پرداخت نکرده اند باهم جمع کنند سپس هزینه ها (هزینه هایی که مورد قبول اداره مالیات هستن) و استهلاک ها را از آن مقدار کسر نمایند تا درآمد مشمول مالیات بدست آید سپس در نرخ مالیات ضرب کنند تا مالیات پرداختی شان مشخص شود.
مثلا شرکتی 100.000.000 فروش کالا ، 20.000.000 درآمد حاصل از ارائه خدمات و 80.000.000 درآمد از سرمایه گذاری در پروژه ای داشته است و مجموع هزینه های شرکت 25.000.000 و استهلاک کل شرکت 15.000.000 باشد ، درآمد مشمول مالیات آن برابر است با:
(درآمد مشمول مالیات)160.000.000=100.000.000+20.000.000+80.000.000-25.000.000-15.000.000
40.000.000(مالیات پرداختی)=25%×160.000.000
هزینه های قابل قبول
ماده 147) هزینههای قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات به شرحیکه ضمن مقررات این قانون مقرر میگردد عبارت است از هزینههایی که در حدود متعارف متکی به مدارک بوده و منحصرا مربوط به تحصیل درآمد موسسه در دوره مالی مربوط با رعایت حد نصابهای مقرر باشد. در مواردیکه هزینه ای در این قانون پیشبینی نشده یا بیش از نصابهای مقرر در این قانون بوده ولی پرداخت آن به موجب قانون و یا مصوبه هیأت وزیران صورت گرفته باشد قابل قبول خواهد بود.
تبصره 1- از لحاظ مقررات این فصل، کلیه اشخاص حقوقی و همچنین صاحبان مشاغل موضوع ماده (95) این قانون که مکلف به نگهداری دفاتر میباشند، در حکم موسسه محسوب میشوند. همچنین هزینههای قابل قبول مالیاتی در مورد سایر صاحبان مشاغل نیز قابل پذیرش است.
تبصره 2- هزینههای مربوط به درآمدهایی که به موجب این قانون از پرداخت مالیات معاف یا مشمول مالیات با نرخ صفر بوده یا با نرخ مقطوع محاسبه میشود، بهعنوان هزینههای قابل قبول مالیاتی شناخته نمیشوند.
تبصره 3[2]– پذیرش هزینه های پرداختی قابل قبول مالیاتی موضوع این قانون که به شیوه تهاتری انجام نشود از مبلغ پنجاه میلیون (200.000.000) ریال به بالا منوط به پرداخت یا تسویه وجه آن از طریق سامانه (سیستم) بانکی خواهد بود.
ماده95: صاحبان مشاغل موضوع این فصل موظفند دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد را که با رعایت اصول و ضوابط مربوط از جمله اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت در خصوص تجار تنظیم میگردد برای تشخیص درآمد مشمول مالیات، نگهداری و اظهارنامه مالیاتی خود را بر اساس آنها تنظیم کنند.
ماده 148) هزینههایی که حائز شرایط مذکور در ماده فوق میباشد به شرح زیر در حساب مالیاتی قابل قبول است:[1]
1- قیمت خرید کالای فروخته شده و یا قیمت خرید مواد مصرفی در کالا و خدمات فروخته شده.
3- کرایه محل موسسه در صورتیکه اجاری باشد، مالالاجاره پرداختی طبق سند رسمی و در غیر اینصورت در حدود متعارف.
4- اجارهبهای ماشین آلات و ادوات مربوط به موسسه در صورتیکه اجاری باشد.
5- مخارج سوخت، برق، روشنایی، آب، مخابرات و ارتباطات.
6- وجوه پرداختی بابت انواع بیمه مربوط به عملیات و دارایی موسسه.
7- حقالامتیاز پرداختی و همچنین حقوق و عوارض و مالیاتهایی که به سبب فعالیت موسسه به شهرداریها و وزارتخانهها و موسسات دولتی و وابسته به آنها پرداخت میشود (به استثنای مالیات بر درآمد و ملحقات آن و سایر مالیاتهایی که موسسه به موجب مقررات این قانون ملزم به کسر از دیگران و پرداخت آن میباشد و همچنین جرایمی که به دولت و شهرداریها پرداخت می گردد.)
9- هزینههای مربوط به جبران خسارت وارده مربوط به فعالیت و دارایی موسسه مشروط بر اینکه:
اولا- وجود خسارت محقق باشد.
ثانیا- موضوع و میزان آن مشخص باشد.
ثالثا- طبق مقررات قانون یا قراردادهای موجود جبران آن به عهده دیگری نبوده یا در هر صورت از طریق دیگران جبران نشده باشد.
آیین نامه احراز شروط سه گانه مذکور در این بند به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد.
10- هزینههای فرهنگی، ورزشی و رفاهی کارگران پرداختی به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی[3] حداکثر معادل ده هزار (10,000) ریال به ازای هر کارگر[4].
11- ذخیره مطالباتی که وصول آن مشکوک باشد مشروط بر اینکه:
اولا- مربوط به فعالیت موسسه باشد.
ثانیا- احتمال غالب برای لاوصول ماندن آن موجود باشد.
ثالثا- در دفاتر موسسه به حساب مخصوص منظور شده باشد تا زمانیکه طلب وصول گردد یا لاوصول بودن آن محقق شود.
آیین نامه مربوط به این بند به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد.
12- زیان اشخاص حقیقی یا حقوقی که از طریق رسیدگی به دفاتر آنها و با توجه به مقررات احراز گردد، از درآمد سال یا سالهای بعد استهلاکپذیر است.
13- هزینههای جزئی مربوط به محل موسسه که عرفا به عهده مستأجر است در صورتی که اجاری باشد.
14- هزینههای مربوط به حفظ و نگهداری محل موسسه در صورتیکه ملکی باشد.
15- مخارج حمل و نقل.
16- هزینههای ایاب و ذهاب، پذیرایی و انبارداری.(در صورت رد هزینه بند لایحه شود)
17- حقالزحمههای پرداختی متناسب با کار انجام شده از قبیل حقالعمل- دلالی- حقالوکاله- حقالمشاوره- حق حضور- هزینه حسابرسی و خدمات مالی و اداری و بازرسی، هزینه نرمافزاری، طراحی و استقرار سیستمهای مورد نیاز موسسه، سایر هزینههای کارشناسی در ارتباط با فعالیت موسسه و حقالزحمه بازرس قانونی.
18- سود، کارمزد و جریمههایی که برای انجام عملیات موسسه به بانکها، صندوق تعاون، صندوقهای حمایت از توسعه بخش کشاورزی و همچنین موسسات اعتباری غیربانکی مجاز و شرکتهای واسپاری (لیزینگ) دارای مجوز از بانک مرکزی پرداختشده یا تخصیصیافته باشد.[5]
19- بهای ملزومات اداری و لوازمی که معمولا ظرف یک سال از بین میروند.
20- مخارج تعمیر و نگاهداری ماشینآلات و لوازم کار و تعویض قطعات یدکی که بهعنوان تعمیر اساسی تلقی نگردد.
23- مطالبات لاوصول به شرط اثبات آن از طرف مودی مازاد بر مانده حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول.
24- زیان حاصل از تسعیر ارز براساس اصول متداول حسابداری مشروط بر اتخاذ یک روش یکنواخت طی سالهای مختلف از طرف مودی.
25- ضایعات متعارف تولید.
تشویقات و جرائم مالیاتی
سوال:عدم پرداخت مالیات ابرازی چند درصد جریمه دارد؟
ماده 190)علی الحساب پرداختی بابت مالیات عملکرد هرسال مالی قبل از سر رسید مقرر در این قانون برای پرداخت مالیات عملکرد موجب تعلق جایزهای معادل یک درصد (1%) مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سر رسید مقرر خواهد بود که از مالیات متعلق همان عملکرد کسر خواهد شد. پرداخت مالیات پس از آن موعد موجب تعلق جریمهای معادل 5/2% مالیات به ازای هر ماه خواهد بود.
مبدأ احتساب جریمه در مورد مودیانی که مکلف به تسلیم اظهارنامة مالیاتی هستند نسبت به مبلغ مندرج در اظهارنامه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم آن و نسبت به مابه الاختلاف از تاریخ مطالبه و در مورد مودیانی که از تسلیم اظهارنامه خودداری نموده یا اصولا مکلف به تسلیم اظهارنامه نیستند، تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات حسب مورد میباشد.
تبصره 1 ) مودیانی که به تکالیف قانونی خود راجع به تسلیم به موقع اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان و پرداخت یا ترتیب دادن پرداخت مالیات طبق اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان و حسب مورد ارائة به موقع دفاتر و اسناد و مدارک خود اقدام نمودهاند در موارد مذکور در مادة (239) این قانون، هر گاه برگ تشخیص مالیاتی صادره را قبول یا با ادارة امور مالیاتی توافق نمایند و نسبت به پرداخت مالیات متعلقه یا ترتیب دادن پرداخت آن اقدام کنند از هشتاد درصد (80%) جرایم مقرر در این قانون معاف خواهند بود. همچنین، در صورتی که این گونه مودیان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات نسبت به پرداخت یا ترتیب دادن پرداخت آن اقدام نمایند از چهل درصد (40%) جرایم متعلقه مقرر در این قانون معاف خواهند بود.
تبصره 2 ـ چنانچه فاصلة تاریخ وصول اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات تا تاریخ قطعی شدن مالیات از یک سالتجاوز نماید، جریمه دو و نیم درصد (5/2%) در ماه موضوع این ماده نسبت به مدت زمان بیش از یک سال مذکور تا تاریخ ابلاغ برگ قطعی مالیات قابل مطالبه از مودی نخواهد بود. سازمان امورمالیاتی کشور مکلف است ترتیباتی اتخاذ نماید که رسیدگی و قطعیت یافتن مالیات مودیان حداکثر تا یک سال پس از تاریخ تسلیم اعتراض آنان صورت پذیرد.
سوال: چند درصد جرائم را سازمان مالیاتی میتواند ببخشد؟
ماده 191 ) تمام یا قسمتی از جرایم مقرر در این قانون بنا به درخواست مودی با توجه به دلایل ابرازی مبنی بر خارج از اختیار بودن عدم انجام تکالیف مقرر و با در نظر گرفتن سوابق مالیاتی و خوش حسابی مودی به تشخیص و موافقت سازمان امور مالیاتی کشور قابل بخشوده شدن میباشد.
سوال: عدم تسلیم اظهارنامه چند درصد جریمه دارد و قابل بخشودگی است؟
ماده 192)در کلیه مواردی که مودی یا نماینده او که به موجب مقررات این قانون از بابت پرداخت مالیات مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی است چنانچه نسبت به تسلیم آن در موعد مقرر اقدام نکند، مشمول جریمه غیرقابل بخشودگی معادل سیدرصد(30%) مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع این قانون و ده درصد(10%) مالیات متعلق برای سایر مودیان میباشد.
حکم این ماده درمورد درآمدهای کتمانشده در اظهارنامههای تسلیمی و یا هزینههای غیرواقعی نیز جاری است.
سوال: عدم تسلیم ترازنامه و صورت سود و زیان و ارائه دفاتر چند درصد جریمه دارد؟
ماده 193- نسبت به مودیانی که به موجب این قانون و مقررات مربوط به آن مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند درصورت عدم تسلیم ترازنامه و حساب سود و زیان یا عدم ارائه دفاتر مشمول جریمه ای معادل بیست درصد (20%) مالیات برای هریک از موارد مذکور خواهند بود.
تبصره ) عدم تسلیم اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان در دوره معافیت موجب عدم استفاده از معافیت مقرر در سال مربوط خواهد شد.
سوال: جریمه عدم ارسال فهرست مالیات حقوق چند درصد است؟
ماده 197) نسبت به اشخاصی که به شرح مقررات این قانون مکلف به تسلیم صورت یا فهرست یا قرارداد یا مشخصات راجع به مودی میباشند، در صورتی که از تسلیم آنها در موعد مقرر خودداری و یا بر خلاف واقع تسلیم نمایند، جریمه متعلق در مورد حقوق عبارت خواهد بود از دو درصد (2%) حقوق پرداختی و در خصوص پیمانکاری یک درصد (1%) کل مبلغ قرارداد و در هر حال با مودی متضامنا مسئول جبران زیان وارده به دولت خواهند بود.
ماده 201
هرگاه مودی به قصد فرار از مالیات از روی علم و عمد به ترازنامه و حساب سود و زیان یا به دفاتر و اسناد و مدارکی که برای تشخیص مالیات ملاک عمل میباشد و برخلاف حقیقت تهیه و تنظیم شده است استناد نماید یا برای سه سال متوالی از تسلیم اظهارنامه مالیاتی و ترازنامه وحساب سود و زیان خودداری کند علاوه بر جریمهها و مجازاتهای مقرر در این قانون از کلیه معافیتها و بخشودگیهای قانونی در مدت مذکورمحروم خواهدشد.
ماده 202
وزارت امور اقتصادی و دارایی یا سازمان امور مالیاتی کشور میتواند از خروج بدهکاران مالیاتی که میزان بدهی قطعی آنها از برای اشخاص حقوقی تولیدی دارای پروانه بهرهبرداری از مراجع قانونی ذیربط از بیست درصد (20%) سرمایه ثبت شده و یا مبلغ بیست میلیارد (20.000.000.000) ریال، سایر اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی تولیدی از ده درصد (10%) سرمایه ثبت شده و یا هشت میلیارد (8.000.000.000) ریال و سایر اشخاص حقیقی از چهارصدمیلیون (400.000.000) ریال بیشتر است از کشور جلوگیری نماید حکم این ماده در مورد مدیر یا مدیران مسئول اشخاص حقوقی خصوصی بابت بدهی قطعی مالیاتی شخص حقوقی اعم از مالیات بر درآمد شخص حقوقی یا مالیاتهایی که به موجب این قانون شخص حقوقی مکلف به کسر و ایصال آن میباشد و مربوط به دوران مدیریت آنان بوده نیز جاری است. مراجع ذیربط به اعلام وزارت یا سازمان مزبور مکلف به اجرای این ماده میباشند حکم این ماده در مورد اشخاص عازم سفر واجب با درخواست و تایید مراجع ذیربط اعزام کننده مبنی بر میسور نبودن پرداخت بدهی مالیاتی مربوط، با اخذ تضمین لازم جاری نمیباشد.
تبصره – در صورتی که مودیان مالیاتی به قصد فرار از پرداخت مالیات اقدام به نقل و انتقال اموال خود به همسر و یا فرزندان نمایند سازمان امور مالیاتی کشور میتواند نسبت به ابطال اسناد مذکور از طریق مراجع قضایی اقدام نماید.
بخشنامه: 200/94/25
باتوجه به رأی فوق الذکر صرفا مدیران دارای حق امضای اسناد تعهدآور (اعم از موظف و غیر موظف) را می توان ممنوع الخروج نمود. ضمنا توجه خواهند داشت با توجه به مفاد ماده 202 قانون مالیاتهای مستقیم، ابتدا مدیران صاحب امضاء مجاز فعلی و در صورت عدم امکان وصول مالیات، مدیرانی که بدهی قطعی مالیاتی شخص حقوقی مربوط به دوران مدیریت آنان و صاحب امضای مجاز بوده اند مسئولیت دارند. با صدور این بخشنامه کلیه بخشنامه های مغایر در خصوص ممنوع الخروجی موضوع ماده 202 قانون مالیاتهای مستقیم لغو میگردد.
معافیت مالیاتی
ماده 132) درآمد ابرازی ناشی از فعالیتهای تولیدی و معدنی اشخاص حقوقی غیردولتی در واحدهای تولیدی یا معدنی که از تاریخ اجرای این ماده از طرف وزارتخانههای ذیربط برای آنها پروانه بهرهبرداری صادر یا قرارداد استخراج و فروش منعقد میشود و همچنین درآمدهای خدماتی بیمارستانها، هتلها و مراکز اقامتی گردشگری اشخاص یادشده که از تاریخ مذکور از طرف مراجع قانونی ذیربط برای آنها پروانه بهره برداری یا مجوز صادر میشود، از تاریخ شروع بهرهبرداری یا استخراج یا فعالیت به مدت پنجسال و در مناطق کمترتوسعهیافته به مدت ده سال با نرخ صفر مشمول مالیات میباشد.[1]
الف- منظور از مالیات با نرخ صفر روشی است که مودیان مشمول آن مکلف به تسلیم اظهارنامه، دفاتر قانونی، اسناد و مدارک حسابداری حسب مورد، برای درآمدهای خود به ترتیب مقرر در این قانون و در مواعد مشخصشده به سازمان امور مالیاتی کشور می باشند و سازمان مذکور نیز مکلف به بررسی اظهارنامه و تعیین درآمد مشمول مالیات مودیان براساس مستندات، مدارک و اظهارنامه مذکور است و پس از تعیین درآمد مشمول مالیات مودیان، مالیات آنها با نرخ صفر محاسبه میشود.
ب- مالیات با نرخ صفر برای واحدهای تولیدی و خدماتی و سایر مراکز موضوع این ماده که دارای بیش از پنجاه نفر نیروی کار شاغل باشند چنانچه در دوره معافیت، هرسال نسبت به سال قبل نیروی کار شاغل خود را حداقل پنجاه درصد (50%) افزایش دهند، به ازای هر سال افزایش کارکنان یکسال اضافه می شود. تعداد نیروی کار شاغل و همچنین افزایش اشتغال نیروی کار در هر واحد با تأیید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و ارائه اسناد و مدارک مربوط به فهرست بیمه تأمین اجتماعی کارکنان محقق می شود. در صورت کاهش نیروی کار از حداقل افزایش مذکور در سال بعد که از مشوق مالیاتی این بند استفاده کرده باشند، مالیات متعلق در سال کاهش، مطالبه و وصول میشود. افرادی که بازنشسته، بازخرید و مستعفی میشوند کاهش محسوب نمیگردد.
پ- دوره برخورداری محاسبه مالیات با نرخ صفر برای واحدهای اقتصادی مذکور موضوع این ماده واقع در شهرکهای صنعتی یا مناطق ویژه اقتصادی به مدت دو سال و در صورت استقرار شهرکهای صنعتی یا مناطق ویژه اقتصادی در مناطق کمترتوسعهیافته، به مدت سهسال افزایش مییابد.
*ت- شرط برخورداری از هرگونه معافیت مالیاتی برای اشخاص حقیقی و حقوقی فعال در مناطق آزاد و سایر مناطق کشور تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موقع مقرر قانونی است. اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی شامل ترازنامه و حساب سود و زیان طبق نمونهای است که توسط سازمان امور مالیاتی تهیه میشود.
*د- نرخ صفر مالیاتی و مشوقهای موضوع این ماده شامل درآمد واحدهای تولیدی و معدنی مستقر در شعاع یکصد و بیست کیلومتری مرکز استان تهران و پنجاه کیلومتری مرکز استان اصفهان و سی کیلومتری مراکز سایر استانها و شهرهای دارای بیش از سیصد هزار نفر جمعیت براساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن نمیشود.
واحدهای تولیدی فناوری اطلاعات با تأیید وزارتخانههای ذیربط و معاونت علمی و فناوری رئیسجمهور در هرحال از امتیاز این ماده برخوردار میباشند. همچنین مالیات واحدهای تولیدی و معدنی مستقر در کلیه مناطق ویژه اقتصادی و شهرکهای صنعتی به استثنای مناطق ویژه اقتصادی و شهرکهای مستقر در شعاع یکصد و بیست کیلومتری مرکز استان تهران با نرخ صفر محاسبه می شود و از مشوقهای مالیاتی موضوع این ماده برخوردار میباشند.
*ر- کلیه تأسیسات ایرانگردی و جهانگردی که قبل از اجرای اینماده پروانه بهرهبرداری از مراجع قانونی ذیربط أخذ کرده باشند تا مدت شش سال پس از تاریخ لازمالاجراشدن این ماده[3] از پرداخت پنجاه درصد (50%) مالیات بر درآمد ابرازی معاف میباشند. حکم این بند نسبت به درآمد حاصل از اعزام گردشگر به خارج از کشور مجری نیست.
*ز- صد درصد (100%) درآمد ابرازی دفاتر گردشگری و زیارتی دارای مجوز از مراجع قانونی ذیربط که از محل جذب گردشگران خارجی یا اعزام زائر به عربستان، عراق و سوریه تحصیل شده باشد با نرخ صفر مالیاتی مشمول مالیات میباشد.
ژ- مالیات با نرخ صفر موضوع این قانون صرفا شامل درآمد ابرازی به جز درآمدهای کتمانشده میباشد. این حکم در مورد کلیه احکام مالیاتی با نرخ صفر منظور در این قانون و سایر قوانین مجری است.
تبصره 1- کلیه معافیتهای مالیاتی و محاسبه با نرخ صفر مالیاتی مازاد بر قوانین موجود مذکور در این ماده از ابتدای سال 1395 اجراء میشود.
ماده 133) صد درصد (100%) درآمد صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی(1)، شرکتهای تعاونی روستایی، عشایری، کشاورزی، صیادان، کارگری، کارمندی، دانشجویان و دانشآموزان و اتحادیههای آنها از مالیاتمعاف است.
بخشنامه: 100/99/210 رفع ابهام در خصوص درآمد های شرکت های تعاونی:
درآمدهایی که در حدود مقررات و اساسنامه های تنظیمی بر اساس قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران و منطبق با عنوان شرکت تعاونی مصرف موضوع موارد مصرح در ماده مذکور و متناسب و هماهنگ با اهداف تعاونی های یادشده تحصیل می شود مشمول معافیت یا نرخ صفر موضوع ماده فوق الاشاره حسب مورد خواهند بود.
همچنین درآمدهای حاصل از قراردادهایی که شرکت های تعاونی مصرف موضوع موارد مصرح در ماده 133 قانون فوق الذکر در چارچوب مقررات موصوف به منظور توزیع ” سبد کالایی” بین اعضای شرکت های تعاونی مصرف مذکور منعقد می نمایند با رعایت سایر مقررات، مشمول معافیت یا نرخ صفر موضوع ماده 133 قانون مزبور می باشد.
134)درآمد حاصل از تعلیم و تربیت مدارس غیر انتفاعی اعم از ابتدایی، راهنمایی، متوسطه، فنی و حرفهای، آموزشگاههای فنی و حرفهای آزاد دارای مجوز از سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور(1)، دانشگاهها و مراکز آموزش عالیغیر انتفاعی و مهدهای کودک در مناطق کمتر توسعه یافته و روستاها و درآمد موسسات نگهداری معلولین ذهنی و حرکتی بابت نگهداری اشخاص مذکور که حسب مورد دارای پروانه فعالیت از مراجع ذیربط هستند همچنین درآمد باشگاهها و موسسات ورزشی دارای مجوز از سازمان تربیت بدنی حاصل از فعالیتهای منحصرا ورزشی از پرداخت مالیات معاف است.
آیین نامه اجرایی ماده (134) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم ـ مصوب 1380-
ماده 1ـ درآمد مهد کودک ها در مناطق کمتر توسعه یافته و روستاها، مدارس ابتدایی، راهنمایی، متوسطه، فنی و حرفهای و آموزشگاه های فنی و حرفه ای آزاد دارای مجوز از سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور و دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی غیر انتفاعی/ غیر دولتی حاصل از تعلیم و تربیت شامل کلیه درآمدهای مرتبط با تعلیم و تربیت طبق مجوز صادر شده از وزارتخانه ذی ربط می باشد.[1]
*تبصره 1ـ درآمد حاصل از فعالیت اقتصادی و غیرمرتبط با موضوع تعلیم و تربیت طبق مقررات مربوط و سایر فعالیت های خارج از شمول مجوز مذکور مشمول مالیات می باشد.
تبصره 2ـ درآمدهای حاصل از برگزاری فعالیتهای فرهنگی و سمینارها یا دوره های آموزشی این گونه موسسات نیز مرتبط با فعالیت تعلیم و تربیت محسوب می شود و از پرداخت مالیات معاف می باشد
تبصره 3 – مدارس : واحدهای آموزشی و پرورشی دارای مجوز از وزارتخانه ذی ربط که آموزش های رسمی شامل پیش دبستانی، ابتدایی، متوسطه، فنی و حرفه ای، پیش دانشگاهی و مدارس از راه دور می باشند که مطابق دوره های تحصیلی خدمات آموزشی ارایه می نمایند .
تبصره 4 – منظور از موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی/ غیردولتی موسساتی است که براساس مجوز وزارتخانه های علوم ، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی حسب مورد و آیین نامه تأسیس موسسات آموزش عالی غیردولتی/ غیرانتفاعی تأسیس و با برگزاری دوره های آموزشی نسبت به صدور گواهی نامه مورد تأیید وزارتخانه های یاد شده در مقاطع تحصیلی دانشگاهی اقدام می نمایند .
تبصره 5 – منظور از آموزشگاه فنی و حرفه ای آزاد ، آموزشگاهی است که دارای مجوز از سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور وابسته به وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی ، آموزش داده می شود[2].
ماده 2ـ درآمد موسسات نگهداری معلولان ذهنی و حرکتی دارای پروانه فعالیت از مراجع ذی ربط ، بابت نگهداری معلولان ذهنی و حرکتی از مالیات معاف است.
*هرگونه درآمد دیگر حاصل از فعالیت های مغایر با پروانه فعالیت طبق مقررات مربوط مشمول مالیات خواهد بود.
تبصره – درآمد موسسات نگهداری معلولین ذهنی یا حرکتی در خصوص اشخاصی که بر اثر ضایعات جسمی یا روانی یا ذهنی یا توأم به صورت دایم دچار اختلال سلامت و کارایی شده اند از جمله سالمندان ناتوان که توسط کمیسیون پزشکی سازمان بهزیستی معلول شناخته می شوند و به صورت روزانه یا شبانه روزی از اشخاص مزبور نگهداری می نمایند و همچنین ارایه خدماتی نظیر خدمات آموزشی و پزشکی و توانبخشی موسسات مزبور در داخل مرکز یا با اعزام نیرو به محل زندگی معلول جزیی از فرآیند نگهداری محسوب و از پرداخت مالیات معاف خواهد بود .[3]
ماده 3ـ درآمد باشگاهها و موسسات ورزشی دارای مجوز از وزارت ورزش و جوانان[4] حاصل از فعالیتهای منحصرا ورزشی از پرداخت مالیات معاف است.
منظور از فعالیتهای ورزشی، آن نوع فعالیت و رشته ورزشی است که براساس مجوز مرجع ذی ربط تعیین میشود و توسط باشگاهها و موسسات ورزشی انجام میپذیرد.
تبصره 1 – درآمد باشگاه ها و موسسات ورزشی دارای مجوز از مراجع ذی ربط از محل تبلیغات، نقل و انتقال یا معاوضه ورزشکار، فروش لوازم متضمن نشان و یا مشخصات باشگاه و موسسه ورزشی و همچنین کمک های دریافتی آنها از دولت و یا موسسات دولتی برای انجام خدمات ورزشی ، درآمد ناشی از فعالیت ورزشی تلقی می گردد . سایر فعالیت های اقتصادی باشگاه ها و موسسات مذکور و نیز فعالیت های ورزشی فاقد مجوز مشمول مالیات می باشند .
تبصره 2 – کلیه درآمد فدراسیون های بین المللی و فدراسیون های ورزشی و کمیته ملی المپیک ناشی از برگزاری مسابقات ورزشی در ایران نیز از معافیت مندرج در این ماده برخوردار است .
ماده 137- هزینههای درمانی پرداختی هر مودی بابت معالجه خود یا همسر و اولاد و پدر و مادر و برادر و خواهر تحت تکفل در یک سال مالیاتی به شرط این که اگر دریافت کننده موسسه درمانی یا پزشک مقیم ایران باشد دریافت وجه را گواهی نماید و چنانچه به تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به علت فقدان امکانات لازم معالجه در خارج از ایران صورت گرفته است پرداخت هزینه مزبور به گواهی مقامات رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران در کشور محل معالجه یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد، همچنین حق بیمه پرداختی هر شخص حقیقی به موسسات بیمه ایرانی بابت انواع بیمههای عمر و زندگی(1) و بیمههای درمانی از درآمد مشمول مالیات مودی کسر میگردد.
در مورد معلولان و بیماران خاص و صعب العلاج علاوه بر هزینه های مذکور هزینه مراقبت و توانبخشی آنان نیز قابل کسر از درآمد مشمول مالیات معلول یا بیمار یا شخصی که تکفل او را عهده دار است میباشد.
بخشنامه 44/98/200:
3) کسر هزینه ها، حق بیمه انواع بیمه های عمر و زندگی و بیمه های درمانی مذکور در ماده یاد شده از مودیان فصل مالیات بر درآمد مشاغل و سایر منابع مالیاتی که مالیات آنان به صورت سالانه محاسبه می شود به عهده اداره امور مالیاتی محل تسلیم اظهارنامه منبع مالیاتی مربوط خواهد بود،که در این صورت متقاضیان می توانند اسناد و مدارک مربوط به موارد مزبور را پس از پایان سال انجام هزینه تحویل اداره امور مالیاتی موصوف نمایند.
تذکر 1: حق بیمه انواع بیمه ها عمر و زندگی بابت افراد تحت تکفل مشمول مقررات این ماده نخواهد بود و صرفا حق بیمه پرداختی بابت پوشش خطر اصلی انواع بیمه های عمر و زندگی موضوع بندهای (الف، ب،ج، د) ماده 2 آیین نامه پیوست قابل کسر از درآمد مشمول مالیات است و حق بیمه های پرداختی مازاد جهت پوشش تکمیلی خطرات اضافی یا پوشش تکمیلی بیمه های مزبور موضوع تبصره های اصلاحی موضوع آیین نامه شماره 68/3 پیوست قابل کسر نمی باشد.[2]
ماده 142 – درآمد کارگاههای فرش دستباف و صنایع دستی و شرکتهای تعاونی و اتحادیههای تولیدی مربوطه از پرداخت مالیات معاف است.
دادرسی
گام اول توافق با ممیز کل:
ماده 238 ـ در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مودی ابلاغ می شود، چنانچه مودی نسبت به آن معترض باشد می تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصا یا به وسیله وکیل تام الاختیار خود با ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتبا از اداره امور مالیاتی تقاضای رسیدگی مجدد نماید.
مسوول/ مسوولان مربوط که از طرف سازمان امور مالیاتی مشخص می شوند، موظفند پس از ثبت درخواست مودی و ظرف مهلتی که بیش از چهل و پنج روز از تاریخ ثبت درخواست نباشد به موضوع رسیدگی و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازشده را برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانستند، آن را رد و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازی را موثر در تعدیل درآمد تشخیص دهند موارد تعدیل درآمد مشمول مالیات را مشخص نمایند. چنانچه مودی نظر مسوول/ مسوولان مربوط در تعدیل درآمد مشمول مالیات را قبول نماید درآمد مشمول مالیات تعدیل شده، قطعی است. در غیر این صورت برای رسیدگی به مابه التفاوت تا مبلغ مورد اعتراض مودی، موضوع به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می شود. همچنین هرگاه دلایل و اسناد و مدارک ابرازی مودی را برای رد برگ تشخیص یا تعدیل درآمد موثر تشخیص ندهند باید موضوع را مستدلا در پرونده منعکس و مراتب را برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع نمایند.
تبصره 1 – دستورالعمل اجرائی این ماده با پیشنهاد سازمان امور مالیاتی به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد.
تبصره 2 – در مواردی که مودی اطلاعات مربوطه را از طریق سامانه مودیان اظهار کرده باشد، مطابق احکام قانون سامانه مودیان و پایانههای فروشگاهی رفتار خواهد شد.[1]
ماده 239-در صورتی که مودی ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات قبولی خود را نسبت به آن کتبا اعلام کند یا مالیات مورد مطالبه را به مأخذ برگ تشخیص پرداخت یا ترتیب پرداخت آن را بدهد یا اختلاف موجود بین خود و اداره امور مالیاتی را به شرح ماده (238) این قانون رفع نماید پرونده امر از لحاظ میزان درآمد مشمول مالیات مختومه تلقی میگردد و در مواردی که مودی ظرف سی روز کتبا اعتراض ننماید و یا درمهلت مقرر در ماده مذکور به اداره امور مالیاتی مربوط مراجعه نکند درآمد تعیین شده در برگ تشخیص مالیات قطعی است.
تبصره ـ در مواردی که برگ تشخیص مالیات طبق مقررات تبصره (1) و قسمت أخیر تبصره (2) ماده (203) و ماده (208) این قانون ابلاغ شده باشد و مودی به شرح مقررات این ماده اقدام نکرده باشد در حکم معترض به برگ تشخیص مالیات شناخته می شود و پرونده امر برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع می گردد.[1]
گام دوم هیئت بدوی:
ماده 244 ـ مرجع رسیدگی به کلیه اختلاف های مالیاتی جز در مواردی که ضمن مقررات این قانون مرجع دیگری پیش بینی شده، هیأت حل اختلافات مالیاتی است. هر هیأت حل اختلاف مالیاتی از سه نفر بهشرح زیر تشکیل می شود:
1 ـ یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی کشور
2 ـ یک نفر از میان قضات بازنشسته یا حقوق دانان مطلع در امور مالیاتی با شرط وثاقت و امانت به درخواست سازمان امور مالیاتی و انتخاب رئیس کل دادگستری هر استان
3 ـ یک نفر نماینده از اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران، جامعه حسابداران رسمی ایران، جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران، مجامع حرفه ای، اتاق اصناف ایران، شورای اسلامی شهر، کانون وکلا، مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده که برای مدت سه سال منصوب می شوند. مودی همزمان با اعتراض به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یکی از مراجع این بند را بهعنوان نماینده خود جهت شرکت در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی معرفی می نماید. در صورتی که برگ تشخیص مالیات ابلاغ قانونی شده باشد و یا همزمان با تسلیم اعتراض به برگ تشخیص در مهلت قانونی مودی انتخاب خود را اعلام ننماید، با توجه به نوع فعالیت مودی یا موضوع مالیات مورد رسیدگی، از بین نمایندگان مزبور با رعایت تبصره (5) این ماده یک نفر انتخاب می شود.
تبصره 1 ـ جلسات هیأتهای حل اختلاف مالیاتی با حضور هر سه عضو رسمیت می یابد و رأی هیأت با اکثریت آراء قطعی و لازم الاجراء است، ولی نظر اقلیت باید در متن رأی قید گردد.
تبصره 2 ـ هیأتهای حل اختلاف مالیاتی دارای استقلال کامل بوده و صرفا اداره امور دبیرخانه ای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی و تشکیل جلسات هیأتها به عهده سازمان امور مالیاتی می باشد. انشای رأی با رعایت اصل عدالت و بی طرفی کلیه اعضا و متکی به اسناد و مدارک مثبته و دلایل و شواهد متقن در همان جلسه و یا حداکثر ظرف سه روز کاری پس از برگزاری جلسه، توسط نماینده بند (2) این مادهبه عمل آمده و به امضای تمامی اعضا می رسد. مودی یا نماینده قانونی وی مجاز به حضور کامل در جلسه و ارائه دفاعیات به صورت کتبی یا شفاهی است. اظهارات شفاهی باید در صورتجلسه قید و به امضای وی برسد. سازمان امور مالیاتی به منظور اعمال نظارت موثر بر عملکرد هیأتهای حل اختلاف مالیاتی، مکلف است نسبت به مستندسازی فرآیند برگزاری جلسات هیأت به نحو مقتضی اقدام کند.
تبصره 3 ـ تعیین حق الزحمه اعضای موضوع بندهای (2) و (3) این ماده متناسب با تعداد و مدت جلسات و نیز مراحل، منابع مالیاتی و پرونده های مورد رسیدگی از محل اعتباری که به همین منظور در بودجه سالانه سازمان امور مالیاتی کشور پیش بینی می شود، مطابق دستورالعملی است که توسط سازمان مذکور تهیه و ابلاغ می گردد. حق الزحمه اعضا به صورت متمرکز از طرف سازمان امور مالیاتی کشور به حساب اعضا پرداخت می شود.
تبصره 4 ـ سازمان امور مالیاتی مکلف است نمایندگان معرفی شده در اجرای بندهای (2) و (3) این ماده را بهعنوان اعضای هیأتهای حل اختلاف مالیاتی بپذیرد و با رعایت تبصره (5) این ماده از آنها جهت شرکت در هیأتهای مزبور دعوت نماید.
تبصره 5ـ اسامی کلیه افراد معرفی شده توسط رئیس کل دادگستری هر استان، مدیر کل مالیاتی استان و مراجع مذکور در بند (3) این ماده به تفکیک شهرستان ها در سامانه ای که به صورت متمرکز و حداکثر ظرف سه ماه پس از لازم الاجراء شدن این قانون توسط سازمان امور مالیاتی کشور ایجاد می شود، درج می گردد. انتخاب افراد موضوع بندهای (1)، (2) و (3) برای هر پرونده در مواردی که در شهرستان مورد نظر بیشتر از یک نفر وجود داشته باشد، به صورت تصادفی توسط سامانه مزبور انجام می شود. این سامانه مستقیما زیر نظر رئیس کل سازمان امور مالیاتی، مدیریت می گردد.
تبصره 6ـ سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه هیأت به نحو مقتضی زمینه دسترسی اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی را برابر مقررات مربوط به مندرجات پرونده مورد اعتراض فراهم نماید.
تبصره 7 ـ هر یک از افراد مذکور در بندهای (2) و (3) این ماده در صورتی که بیشتر از سه جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب در یک سال از حضور در جلسات هیأت خودداری نمایند، حکم آنان لغو می شود و رئیس کل دادگستری هر استان و مرجع مربوط، حسب مورد، موظف است ظرف ده روز کاری فرد جایگزین را معرفی نماید.
تبصره 8 ـ به منظور اجرای عدالت و اصل استقلال و بی طرفی و رعایت حقوق شهروندی و نظارت موثر، سازمان امور مالیاتی مکلف است ساختار اداره هیأتهای حل اختلاف مالیاتی را به صورت مستقل، تحت عنوان مرکز دادرسی مالیاتی در ساختار خود ذیل رئیس کل سازمان ایجاد نماید. واحدهای دادرسی مالیاتی در هر استان مستقل از اداره کل مالیاتی استان تشکیل می شود.
تبصره 9 ـ پس از استقرار سامانه مودیان، ثبت اعتراض توسط مودی، انتخاب یکی از مراجع موضوع بند (3) این ماده، ارائه هرگونه لایحه به هیأتهای حل اختلاف، مشاهده اسناد، مدارک و اطلاعات مورد نیاز، ابلاغ تاریخ تشکیل جلسات هیأت، اطلاع از نتایج دادرسی و هرگونه اطلاع دیگر در خصوص پرونده دادرسی مالیاتی از طریق سامانه مذکور انجام می شود.
تبصره 10 ـ سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است زمینه دسترسی کامل مودی و یا نماینده قانونی وی به مفاد پرونده مورد اعتراض را حداقل یک هفته قبل از تشکیل هیأت فراهم نماید.
تبصره 11 ـ عضویت همزمان در فهرست نمایندگان بندهای (2) و (3) موضوع این ماده ممنوع است.
ماده246ـ وقت رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی در مورد هر پرونده، جهت حضور مودی یا نمایندة مودی و نیز اعزام نمایندة ادارة امور مالیاتی باید به آنها ابلاغ گردد. فاصلة تاریخ ابلاغ و روز تشکیل جلسة هیأت نباید کمتر از ده روز باشد مگر به درخواست مودی و موافقت واحد مربوط.
تبصره ـ عدم حضور مودی یا نمایندة مودی و نیز نمایندة ادارة امور مالیاتی مربوط مانع از رسیدگی هیأت و صدور رأی نخواهد بود.
ماده 247- آراء هیأتهای حل اختلاف مالیاتی بدوی قطعی و لازم الاجراء است. مگر اینکه ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی بر اساس ماده(203) این قانون و تبصره های آن به مودی،از طرف مأموران مالیاتی مربوط یا مودیان مورد اعتراض کتبی قرار گیرد که در این صورت پرونده جهت رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر احاله خواهد شد. رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر قطعی و لازم الاجراء می باشد.
تبصره 1- مودی مالیاتی مکلف است مقدار مالیات مورد قبول را پرداخت و نسبت به مازاد بر آن اعتراض خود را در مدت مقرر تسلیم کند.
تبصره 2- نمایندگان عضو هیأتهای حل اختلاف مالیاتی نباید قبلا نسبت به موضوع مطروحه اظهار نظر داشته یا رأی داده باشند.
تبصره 3- در صورتی که رأی صادره هیأت بدوی از سوی یکی از طرفین مورد اعتراض تجدید نظر خواهی قرار گرفته باشد در مرحله تجدید نظر فقط به ادعای آن طرف رسیدگی و رأی صادر خواهد شد.
تبصره 4- آراء قطعی هیأتهای حل اختلاف مالیاتی به استثناء مواردی که رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی با عدم اعتراض مودی یا مأمور مالیاتی مربوط قطعیت می یابد برابر مقررات ماده(251) این قانون قابل شکایت و رسیدگی در شورای عالی مالیاتی خواهد بود.
تبصره 5 – سازمان امور مالیاتی کشور اجازه دارد شکایت کتبی مودیان مالیاتی از آراء هیأتهای حل اختلاف مالیاتی صادره تا تاریخ تصویب این ماده که در مهلت قانونی به مرجع مالیاتی ذی ربط تسلیم شده است را یک بار به هیأتهای حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر به منظور رسیدگی و صدور رأی مقتضی احاله نماید.
تبصره 6 – در مواردی که شکایت مودیان مالیاتی از آراء هیأتهای بدوی از طرف هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر رد شود و همچنین شکایت از آراء هیأتهای تجدید نظر از طرف شعب شورای عالی مالیاتی مردود اعلام شود، برای هر مرحله معادل یک درصد (1%) تفاوت مالیات موضوع رأی مورد شکایت و مالیات ابرازی مودی در اظهارنامه تسلیمی، هزینه رسیدگی تعلق می گیرد که مودی مکلف به پرداخت آن خواهد بود.
ماده 248ـ رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بایستی متضمن اظهار نظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مودی بوده و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات، جهات و دلایل آن توسط هیأت در متن رأی قید شود.
ماده249ـ هیأتهای حل اختلاف مالیاتی مکلف اند مأخذ مورد محاسبات مالیات را در متن رأی قید و در صورتی که در محاسبه اشتباهی کرده باشند، با درخواست مودی یا ادارة امور مالیاتی مربوط به موضوع رسیدگی و رأی را اصلاح کنند.
گام سوم تجدید نظر:
گام چهارم : شورای عالی مالیاتی
گام پنجم: 216
گام ششم: دیوان
مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده چیست؟
مابهالتفاوت مالیات و عوارض فروش با مالیات و عوارض خرید در یک دوره معین.
مثلا اگر شرکت در زمان خرید کالا و دریافت خدمات در یک دوره 400.000.000 ریال مالیات ارزش افزوده پرداخت کرده و در زمان فروش کالا و ارائه خدمات 1.000.000.000 ریال مالیات بر ارزش افزوده دریافت کرده باشد باید 600.000.000=400.000.000 – 1.000.000.000 در آن دوره به اداره مالیات پرداخت کند.
مؤدی: شخصی است که به عرضه کالا، ارائه خـدمت، واردات یا صـادرات مبادرت مینماید.
سوال: چه شغل هایی مشمول پرداخت ارزش افزوده می شوند؟
مرحله اول فراخوان مالیات برارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/۰۷/۱۳۸۷
1)کلیه واردکنندگان و صادر کنندگان و همچنین فعالان اقتصادی با مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات بیش از سه میلیارد ریال در سال ۸۶
2) بیش از یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون ریال در پنج ماهه نخست سال ۸۷
مرحله دوم فراخوان مالیات بر ارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/۰۷/۱۳۸۸
۱-تمامی واحد های تولیدی اعم از کارخانه و کارگاه و غیره که جواز تأسیس و پروانه بهره برداری از وزراتخانه دارند یا برای آنها صادر میشود
۲-تمامی افرادی که از معادن بهره برداری میکنند
۳-تمامی افراد ارائه دهنده خدمات مالی، حسابداری، حسابرسی و دفتر داری
۴-حسابداران رسمی مشغول به فعالت و مؤسسه های حسابرسی که عضو جامعه حسابداران رسمی ایران هستند
۵-افراد ارائه دهنده خدمات مدیریت
۶-افراد ارائه دهنده خدمات مشاوره
۷-ارائه دهندگان و فروشندگان خدمات انفورماتیک رایانه ای، سخت افزاری، نرم افزاری و طراحی سیستم
۸-هتل ها (۳ ستاره به بالا) و متل ها
۹-عمده فروشان، فروشگاه های بزرگ، واسطان مالی، نمایندگان توزیع کالا (داخلی و خارجی)، انبار ها و بنکداران
۱۰-نمایندگان مؤسسات صنعتی و تجاری؛ چه داخلی و چه خارجی
۱۱-مؤسسه های مهندسی و مهندسی مشاور
۱۲-مؤسسه های تبلیغات و بازاریابی
۱۳-تمامی مؤسسات حمل و نقل دارای مجوزات لازم. اعم از زمینی، هوایی، دریایی، باربری و موتوری (مشاغلی که حیطه فعالیت آنها صرفا به حمل و نقلِ مسافر محدود میشود مستثنا هستند)
مرحله سوم فراخوان مالیات بر ارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/۰۱/۱۳۸۹
کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که براساس شرایط مراحل اول و دوم ثبت نام ، مشمول اجرای نظام مالیات بر ارزش افزوده نشده بودند و در صورتی که در سال ۸۷ یا ۸۸ مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات ( غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف ) آنها سه میلیارد ریال و بالاتر بود.
مرحله چهارم فراخوان مالیات بر ارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/۰۷/۱۳۸۹
۱-صاحبان کارگاه های صنعتی که برق کارگاه آنها حداقل ۳ فاز ۵۰ آمپر باشد
۲-جواهر و طلا فروشان
۳-فروشندگان آهن آلات
۴-دارندگان تالار های پذیرایی و رستوران
۵-صاحبان هتل آپارتمان، هتل های یک و دو ستاره و متل ها
۶-نمایشگاه داران خودرو
۷-بنگاه داران املاک
۸-صاحبان تعمیرگاه مجاز خودرو
۹-صاحبان چاپخانه
۱۰-صاحبان دفاتر رسمی
۱۱-صاحب مرکز های ارتباطات رایانه ای، دفتر های خدمات ارتباطی (دفتر خدمات و آژانس های پستی) دفتر های خدمات دولت الکترونیک (پلیس به علاوه ده) و دفتر های خدمات الکترونیک شهر
۱۲-دارندگان دفتر های خدمات مسافرتی
۱۳-دارندگان سینما، تماشاخانه و مکان های تفریحی و ورزشی
مرحله پنجم فراخوان مالیات بر ارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/۰۷/۱۳۹۰
کلیه اشخاص حقوقی که در مراحل قبلی مشمول نبوده و مجموع فروش کالاها و ارائه خدمات (غیرمعاف یا معاف و غیرمعاف) آنها در هر یک از سالهای ۸۷ تا۸۹ یک میلیارد ریال وبیشتر بود وکلیه اشخاص حقوقی که قبل یا بعد از سال ۹۰ ایجاد، تأسیس و به ثبت رسیده یا میرسیدند و حائز شرایط مذکور نشده بودند، در صورتی که مجموع فروش کالا و ارائه خدمات (غیر معاف یا معاف و غیر معاف) آنها در سال ۹۰ یا سالهای بعد، یک میلیارد ریال و بیشتر بود، از اولین دوره مالیاتی بعد از رسیدن به آستانه مذکور، مشمول مرحله پنجم ثبت نام و اجرای قانون شدند.
مرحله ششم فراخوان مالیات بر ارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/۰۱/۱۳۹۴
اشخاص حقوقی و همچنین حقیقی (صرف نظر از مبلغ فروش سالانه) موضوع ماده «۹۵» قانون مالیاتهای مستقیم (مصوب ۸۰/۱۱/۲۷) که به فعالیتهای :
1)چلوکبابیها
2) سالن های غذاخوری
3) سفره خانه های سنتی
4)اغذیه فروشی های زنجیره ای با مالکیت واحد و یا نام و نشان و عنوان تجاری واحد فارغ از مساحت محل کسب و کار و نوع مجوز
مرحله هفتم فراخوان مالیات بر ارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/۰۷/۱۳۹۵
کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر حجم از فروش و یا درآمد از محل عرضه کالا و ارائه خدمات مشمول که به موجب فراخوان های قبلی تاکنون برای اجرای قانون فراخوان نشده اند، طی این مرحله مکلف به ثبت نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده و اجرای این قانون از ابتدای مهرماه سال ۹۵ گردیدند. هچنین اشخاص حقوقی که بعد از تاریخ اجرای فراخوان نیز ایجاد، تأسیس و به ثبت رسیده و یا شروع به انجام فعالیت مینمودند، در صورت فعالیت با هر حجم از فروش و یا درآمد حاصل از کالا و خدمت، از اولین دوره مالیاتی بعد از شروع فعالیت مشمول اجرای این قانون میباشند.
مرحله هشتم فراخوان مالیات بر ارزش افزوده : تاریخ اجرا از ۰۱/01/۱۳۹9
جایگاه داران سوخت ( بنزین،نفت گاز،نفت سفیدسوخت هوایی وگاز طبیعی فشرده)(CNG)
فراخوان مرحله نهم تیر ماه 1402
این فراخوان که در تاریخ ۱ تیر ماه ۱۴۰۲ منتشر شده است برای واحدهایی است که فعالیتشان تهیه غذا و کافی شاپها میباشد.
در قسمت ثبت نام و اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده فراخوان نهم به ماده ۱۳ قانون مالیات بر ارزش افزوده اشاره شده است که طبق این قانون همه مشمولان باید به ترتیبی که خود سازمان اعلام میکند در سامانهای معاملات خود را ثبت کنند که ثبت در این سامانه مانند ثبت در دفاتر قانونی است و تا آن زمان که اعلام نکرده است باید ترتیبات ثبت نام نحوه ارائه اظهارنامههای مالیاتی و رسیدگی به آنها بر اساس مقررات قانون سال ۱۳۸۷ انجام گیرد و مشاغلی که تا فراخوان هشتم مشمول شدهاند باید در این فراخوان هم بدون در نظر گرفتن فروش یا درآمد مشمول این مرحله از ثبت نام هم میشوند و از ابتدای تیر ماه ۱۴۰۲ مکلف به رعایت قانون هستند.
فراخوان مرحله دهم دی ماه 1402
بر اساس ماده ۱۳ قانون مالیات بر ارزش افزوده باید تمامی مودیانی که از فراخوان اول تا نهم مشمول قانون ارزش افزوده هستند باید تا زمانی که سامانه سال ۱۳۸۷ پیروی کنند و طبق ماده ۱۸ باید تمامی اشخاص حقوقی و مشاغل که در فراخوانهای اول تا نهم آنها را مشمول کرده است بدون در نظر گرفتن میزان فروش و درآمد ثبت نام کرده در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده موظف باشند.
تمامی مشاغلی که از فراخوان اول تا نهم ثبت نام کردند و مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده بودند نیز با فراخوان دهم باید ثبت نام کنند و جز مودیان مشمول مراحل قبلی به حساب می آیند و در نهایت تمامی فعالان اقتصادی که کالا عرضه میکنند یا خدمات ارائه میکنند و معاف از موضوع ماده 9 قانون مالیات بر ارزش افزوده یعنی تمامی کالاهای اساسی و تولید کنندگان آنها که معاف از مالیات هستند هم باید طبق فراخوانهای قبلی که شامل آنها میشود ثبت نام و اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده خود را ارائه کنند.
مالیات بر ارزش افزوده چه زمانی باید دریافت شود ؟
قبل از جواب دادن به این سوال باید مفاهیم زیر را یاد بگیریم.
ماده 1)
عرضه: واگذاری کالا یا ارائه خدمت بهغیر، از طریق هر نوع معامله یا عقد قانونی
توضیح:وقتی از کلمه عرضه استفاده شده است یعنی به هرشکلی ک کالا انتقال پیدا کرده است حتی اگر پولی بابت آن دریافت نشود.
واردات: ورود کالا یا خدمت از خارج از کشور به قلمرو گمرکی کشور یا مناطق آزاد تجاری- صنعتی یا مناطق ویژه اقتصادی
صادرات: صدور کالا یا خدمت به خارج از کشور
ماده ۲) عرضه کالاها و ارائه خدمات در ایران و واردات و صادرات آنها، از لحاظ مالیات و عوارض مشمول مقررات این قانون است.
سوال: اگر شخصی کالایی را که تولید میکند یا می فروشد برای استفاده شخصی بردارد آیا باید مالیات بر ارزش افزوده آن را شناسایی و پرداخت کند؟
تبصره ۱ ماده 2) کالاها و خدمات مشمول موضوع این قانون که توسط مؤدیان حقیقی خریداری، تحصیل یا تولید میشود، در صورتی که برای مصارف شخصی برداشته شود عرضه کالا به خود محسوب میشود و مشمول مالیات و عوارض خواهد شد. در صورتیکه عرضه کالا به خود برای استفاده شغلی باشد مشمول مالیات و عوارض نخواهد شد.
توضیح: برای مثال اگر شخصی که فروشنده لوازم خانگی است یک یخچال برای منزل خود از فروشگاه بردارد باید برای خود فاکتور صادر کرده و مالیات بر ارزش افزوده آنرا پرداخت کند. اما اگر یک یخچال برای استفاده در فروشگاه بردارد صدور فاکتور و پرداخت ارزش افزوده آن لازم نیست.
نکته : این تبصره فقط برای اشخاص حقیقی می باشد و اشخاص حقوقی حتی برای استفاده در محل کار هم باید فاکتور صادر کرده و مالیات بر ارزش افزوده آنرا پرداخت کنند.
سوال: اگر معاوضه انجام شود چگونه باید مالیات بر ارزش افزوده آنرا محاسبه کنیم؟
تبصره 2 ماده 2) معاوضه کالاها و خدمات در این قانون، عرضه کالا و ارائه خدمت از طرف هر یک از متعاملین محسوب میشود و مشمول مقررات این قانون است.
توضیح: برای مثال اگر شخصی که میز تولید میکند دو عدد میز را به فروشنده لوازم خانگی بدهد و به جای دریافت پول از او تلوزیون بگیرد هر دو باید فاکتور صادر کنند و مالیات بر ارزش افزوده خود را بپردازند.
سوال: مالیات بر ارزش افزوده را چه زمانی باید شناسایی کنیم؟
ماده ۳) تاریخ تعلق مالیات و عوارض تاریخ صدور صورتحساب مطابق با مقررات است.
تبصره - قبوض آب، برق، گاز و مخابرات از آنجا که سند فروش کالا یا خدمت محسوب میشوند، در حکم صورتحساب هستند.
سوال: چه زمانی باید مالیات بر ارزش افزوده خود را پرداخت کنیم؟
بند خ ماده 1) دوره مالیاتی: دوره مالیاتی هر سهماه میباشد و منطبق بر فصول سال شمسی است.
بند ح ماده 1) مؤدی: شخصی است که به عرضه کالا، ارائه خـدمت، واردات یا صـادرات مبادرت مینماید.
بند د ماده 1) اعتبار مالیاتی: مالیات و عوارضی که مؤدی بابت خرید کالا (اعم از نهاده و کالای نهائی) یا خدمت به موجب این قانون پرداخت کرده است.
ماده ۴) مؤدی مکلف است حداکثر تا پایان ماهِ پس از انقضای هر دوره مالیاتی، کل مالیات و عوارضی را که طی آن دوره به فروش کالا و یا ارائه خدمات توسط وی تعلق گرفته است، با رعایت تبصره (۲) این ماده و پس از کسر اعتبار مالیاتی خود، به ترتیبی که سازمان مقرر میکند، پرداخت نماید.
توضیح: برای مثال اگر مودی 70 میلیون ریال ارزش افزوده در سه ماهه اول پرداخت کرده باشد و در مقابل 100 میلیون ریال دریافت کرده باشد تا پایان تیر ماه مهلت دارد 30 میلیون ما به التفاوت را به اداره مالیات پرداخت کند.
سوال: اگر معامله به صورت نسیه باشد و مبلغی را مودی دریافت نکرده باشد اما صورتحساب صادر کرده است باید مالیات ارزش افزوده را پردخت کند؟
تبصره ۱ماده 4) مطابق این قانون، اصل بر نقدی بودن معاملات است؛ مگر اینکه نسیه بودن معاملات و دریافت و پرداختهای مرتبط با آن در سامانه مؤدیان ثبت شده و به تأیید طرفین رسیده باشد. در مواردی که معامله یا قرارداد در سامانه مؤدیان ثبت نشده باشد، آن معامله یا قرارداد، نقدی تلقی میشود.
توضیح: تازمانی که سامانه مودیان راه اندازی نشده باشد و اطلاعات معامله در آن ثبت نشده باشد آن معامله نقدی تلقی میشود و باید بعد از صدور صورتحساب شناسایی و در زمان عادی خود پرداخت شود.
تبصره ۲ماده 4) در معاملات غیرنقدی نظیر فروش اقساطی و اجاره بهشرط تملیک و قراردادهای پیمانکاری و مشاورهای، تاریخ تعلق مالیات و عوارض همان تاریخ صدور صورتحساب است؛ لکن مؤدی با رعایت تبصره فوق مجاز است پرداخت مالیات و عوارض فروش این نوع معاملات را تا زمان پرداخت ثمن معامله توسط خریدار یا مبلغ قرارداد توسط کارفرما، متناسباً، به تأخیر بیندازد و سازمان تا زمان پرداخت مالیات و عوارض فروش این نوع معاملات توسط کارفرما یا خریدار، مؤدی را مشمول جریمه تأخیر در پرداخت نخواهدکرد. در خصوص معاملات مذکور، تا زمان پرداخت مالیات و عوارض توسط خریدار، اعتبار مالیاتی برای وی از این بابت منظور نخواهد شد.
توضیح: اگر معامله ای به صورت اقساطی باشد مودی میتواند تازمانی که ثمن معامله را دریافت نکرده است مالیات بر ارزش افزوده آن را پرداخت نکند و مشمول جریمه هم نمی شود (سامانه مودیان)
سوال:آیا سود تضمین شده بابت فروش اقساطی شامل مالیات بر ارزش افزوده میباشد؟
بند 5 بخشنامه 133/97/200) بدیهی است وجوهی از قبیل دموراژ (تأخیر توقف کالا) و سود تضمین شده بابت فروش اقساطی مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده خواهد بود.
سوال:آیا انجام خدمات گارانتی شامل مالیات بر ارزش افزوده میباشد؟
بند 11 بخشنامه 133/97/200)ارائه خدمات گارانتی از قبیل تعویض قطعات، تعمیر و انجام سایر خدمات به خریداران کالاهای گارانتیدار، بدون دریافت وجه یا هرگونه مابهازاء در دورة گارانتی، مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده نبوده و اشخاص ارائهدهندة خدمات در صورتی که مشمول نظام مالیات بر ارزش افزوده باشند، مکلفند بابت دریافت مابهازاء ارائه خدمات، صورتحسابی به عنوان طرف قرارداد صادر و مالیات و عوارض ارزش افزوده را نیز وصول نمایند.
توضیح: تا زمانی مبلغی دریافت نکرده باشید مشمول ارزش افزوده ای نمیشوید.
سوال: در سامانه مودیان ماخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده چیست؟
ماده ۵) مأخذ محاسبه مالیات و عوارض فروش کالاها و خدمات، در مورد مؤدیان عضو سامانه مؤدیان، ارزش فروش مندرج در صورتحساب الکترونیکی است که توسط آنان در سامانه مزبور ثبت شده است.
سوال: ماخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده برای مودیانی در سامانه ثبت نام نکرده اند چیست؟
تبصره ۱ماده 5) مأخذ محاسبه مالیات و عوارض فروش کالاها و خدمات در مورد مؤدیانی که عضو سامانه مؤدیان نیستند و نیز مؤدیان متخلف موضوع ماده (۹) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، ارزش روز کالا یا خدمت در زمان تعلق میباشد که توسط سازمان بر اساس اطلاعات موجود در سامانه مؤدیان، استعلام از مراجع ذیصلاح یا تعیین کارشناس یا هیأت کارشناسی مشخص میشود. همچنین سازمان میتواند برای تعیین مأخذ مشمول مالیات مؤدیان مزبور، از دفاتر، اسناد و مدارک (اعم از الکترونیکی یا غیرالکترونیکی) آنها استفاده نماید. مؤدی مکلف است دفاتر، اسناد و مدارک مذکور را در صورت درخواست مأموران مالیاتی، کارشناس یا هیأت کارشناسی به آنان ارائه کند.
سوال: آیا تخفیفات به مشتری و مالیات هایی بر فاکتور اضافه شده است ماخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده است؟
تبصره ۲ ماده 5) موارد زیر جزء مأخذ محاسبه مالیات و عوارض نمیباشد:
الف- انواع تخفیفات اعطائی
ب- مالیات و عوارض موضوع این قانون که قبلاً توسط عرضهکننده کالا یا ارائهدهنده خدمت پرداخت شده است
پ- سایر مالیاتهای غیرمستقیم و عوارضی که به موجب قوانین موضوعه هنگام عرضه کالا یا ارائه خدمت به آن تعلق گرفته است
سوال: نرخ مالیات بر ارزش افزوده چند درصد است؟
ماده ۷) نرخ مالیات و عوارض کالاها و خدمات مطابق با مأخذ موضوع ماده (۵) این قانون، بهاستثنای کالاهای خاص که نرخ آنها در ماده (۲۶) این قانون تصریح شده، ده درصد (10%) میباشد.
سوال: اگر اعتبار مالیاتی مشتری بیشتر از مالیات بر ارزش افزوده دریافتی اش باشد ، آیا مبلغ ما به ازا به حساب مودی برگشت داده میشود ؟
ماده ۸)مالیات و عوارضی که مؤدیان برای خرید کالاها و خدمات مورد نیاز برای انجام فعالیتهای اقتصادی خود پرداخت میکنند، به عنوان اعتبار مالیاتی آنان منظور شده و از مالیات و عوارض فروش آنها کسر میشود. در صورتی که جمع اعتبار مالیاتی مؤدی در هر دوره مالیاتی بیشتر از مالیات و عوارض فروش وی باشد، سازمان موظف است مبلغ مازاد را به دوره و یا دورههای بعد منتقل نماید. در صورتی که مؤدی درخواست کند که مازاد مزبور به وی مسترد گردد، سازمان موظف است حداکثر ظرف یکماه از تاریخ ثبت درخواست، نسبت به استرداد مابهالتفاوت مذکور از محل وصولیهای جاری اقدام نماید، در غیر این صورت، مشمول خسارتی به میزان دودرصد(۲%) در ماه از تاریخ ثبت درخواست نسبت به مبلغ قابل استرداد و مدت تأخیر میباشد که توسط سازمان و از محل وصولیهای جاری پرداخت میگردد. متخلفین از اجرای این حکم با درخواست مؤدی و رأی هیأت رسیدگی به تخلفات اداری به مجازات بند «د» ماده (۹) قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب ۱۳۷۲/۹/۷ محکوم میشوند.
توضیح: مبلغ ما به ازا را سازمان به اعتبار مالیاتی دوره بعد انتقال میدهد مگر اینکه مودی درخواست بدهد ، و سازمان موظف است حداکثر تا یک ماه بعد از درخواست این مبلغ را به حساب او برگرداند .
سوال:اگر کالا و خدمتی که مودی ارائه میدهد و به فروش میرساند معاف از مالیات بر ارزش افزوده باشد ، مالیات بر ارزش افزوده هایی که پرداخت میکند قابل استرداد می باشد؟
تبصره ۲ماده 8) در صورتی که مؤدی فقط به عرضه کالاها و ارائه خدمات معاف اشتغال داشته باشد و یا طبق مقررات این قانون کالا و خدمات وی مشمول مالیات و عوارض نباشد، مالیات و عوارض پرداختی بابت خرید نهادههای آنها قابل تهاتر یا استرداد نمیباشد.
تبصره ۳ ماده 8) در صورتی که مؤدی به عرضه توأم کالاها و خدمات مشمول و معاف اشتغال داشته باشد، صرفاً مالیات و عوارضی که بابت خرید نهادههای موردنیاز برای تولید کالاها و خدمات مشمول پرداخت کرده است، حسب مورد، قابل کسر، تهاتر یا استرداد است.
توضیح: اگر مودی همزمان هم کالاو خدمت معاف و هم غیر معاف را عرضه میکند آن مقدار از مالیات ارزش افزوده پرداختی که بابت کالا یا خدمت غیر معاف بوده جزو اعتبار مالیاتی او قرار میگیرد و قابل تهاتر یا برگشت می باشد و بخش دیگر جزو هزینه های قابل قبول او قرار میگیرد.
سوال:مالیات بر ارزش افزوده های پرداختی که قابل تهاتر و برگشت نمیباشد جز هزینه ها قرار میگیرد؟
تبصره ۵ ماده 8) آن قسمت از مالیات و عوارض پرداختی مؤدیان که طبق مقررات این قانون قابل تهاتر یا استرداد نیست، به عنوان هزینههای قابل قبول موضوع قانون مالیاتهای مستقیم محسوب میشود.
سوال:اگر کالا و خدمتی که مودی ارائه میدهد و به فروش میرساند معاف از مالیات بر ارزش افزوده باشد ، مالیات بر ارزش افزوده هایی که بابت خرید ماشین آلات پرداخت میکند قابل استرداد می باشد؟
تبصره ۴ ماده 8) صرفنظر از آنکه مؤدی به عرضه کالاها و خدمات معاف یا مشمول اشتغال داشته باشد، مالیات وعوارض خرید مربوط به ماشینآلات خطوط تولید وی قابل کسر، تهاتر و استرداد میباشد.
سوال: اگر مودی که واحد تولیدی داشته باشد که مجوز تاسیس هم دارد ، مالیات بر ارزش افزوده هایی که در دوران قبل از بهره برداری پرداخت کرده است قابل استرداد یا همان برگشت است؟
تبصره ۶ ماده 8) سازمان مکلف است با رعایت تبصره های (۲) و (۴) این ماده مالیات و عوارض پرداختی واحدهای تولیدی یا معدنی دارای مجوز تأسیس را که در دورههای قبل از بهره برداری جهت خرید کالاها و خدمات مورد نیاز برای تأسیس و راهاندازی واحد موردنظر پرداخت کردهاند، مسترد نماید.
سوال : چه کالا هایی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند؟
ماده ۹ عرضه کالاها و ارائه خدمات زیر از پرداخت مالیات و عوارض معاف میباشد☹ جدول کالا و خدمات معاف
تبصره طلایی*- در مواردی که دریافت وجه توسط یک مؤدی مستند به فروش کالا یا ارائه خدمت نیست، مانند دریافت هرگونه خسارت، درآمدهای حاصل از تسعیر داراییهای ارزی، انواع سود، انواع جریمه (مادامی که بخشی از بهای کالا و خدمات تلقی نگردد)، آورده نقدی یا غیرنقدی بهعنوان سرمایه و انواع کمکهای دولتی، عرضه خدمت محسوب نمیشود و مأخذ محاسبه مالیات و عوارض نمیباشد.
*توضیح: اگر مودی دریافتی داشته باشد و مستند به عرضه کالا و ارائه خدمت نباشد مشمول مالیات بر ارزش افزوده نیست.
سوال: مودیان مالیات بر ارزش افزوده چه تکالیفی بر عهده دارند ؟
ماده ۱۳) پس از راهاندازی سامانه مؤدیان، همه مشمولان این قانون موظفند به ترتیبی که سازمان مقرر و اعلام میکند، در سامانه مزبور ثبت نام نموده و معاملات خود را در آن ثبت نمایند. ثبت معاملات (خرید و فروش) در سامانه مؤدیان، به منزله ثبت در دفاتر قانونی است. تا آن زمان، ترتیبات ثبتنام، نحوه ارائه اظهارنامههای مالیاتی و رسیدگی به آنها حسب مقررات قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب ۱۳۸۷/۲/۱۷ و اصلاحات بعدی آن است. در سایر موارد، مفاد این قانون جاری است.
سوال: اگر سامانه مودیان راه اندازی نشد تکلیف چیست ؟
ماده ۱۴- چنانچه سازمان در مهلت مقرر در قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان نتواند سامانه مؤدیان را مستقر کند، مکلف است رسیدگی به اظهارنامه مؤدیان موضوع این قانون را که بعد از اتمام مهلت مزبور به سازمان تسلیم میشود، صرفاً به میزانی که در تبصره این ماده آمده است(یک درصد با اولویت مودیان بزرگ)، محدود نموده و سایر اظهارنامهها را بدون رسیدگی قبول نماید.
تبصره - بعد از استقرار سامانه مؤدیان سازمان مجاز است حداکثر یکدرصد(۱%) از پروندههای مالیاتی مؤدیان عضو سامانه مؤدیان را با اولویت مؤدیان بزرگ مورد رسیدگی قرار دهد. چگونگی انتخاب مؤدیانی که پرونده آنها باید مورد رسیدگی قرار گیرد، در دستورالعملی که با پیشنهاد سازمان بهتصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد، معین میشود. سازمان مکلف است تا پایان مهرماه هر سال فهرست اسامی مؤدیانی که مشمول رسیدگی قرار میگیرند را در سامانه عملیات الکترونیکی خود اعلام عمومی کند.
سوال: اگر مودی دارای چند فعالیت مشمول مالیات باشد ، چه میشود؟
بند الف ماده 20) سازمان میتواند برای اشخاص حقیقی که بیش از یک نوع واحد مشمول مالیات در یک مکان یا مکانهای متعدد دارند، در سامانه مؤدیان کارپوشه واحد ایجاد کند.
بند ب ماده 20)مؤدیانی که دارای واحد مشمول مالیات در شعب متعدد هستند، مکلفند از یک کارپوشه واحد در سامانه مؤدیان استفاده کنند.
بند ب ماده 20)در مشارکتهای مدنی، اعم از اختیاری و قهری، اشخاص حقیقی در هر واحد شغلی مکلفند از بین خود یک نفر را بهعنوان نماینده واحد شغلی انتخاب نمایند. کلیه تکالیف مالیاتی واحد شغلی، از جمله ثبتنام و ثبت معاملات در سامانه مؤدیان و پرداخت مالیات توسط وی به نمایندگی شرکا انجام میشود، در غیر اینصورت، سازمان موظف است دسترسی واحد مزبور به سامانه مؤدیان را قطع و پایانه فروشگاهی آن را مسدود نماید.
سوال: اگر مودی دارای مکان ثابتی نباشد ، چه میشود؟
ت- برای مؤدیانی که مکان ثابت برای شغل خود ندارند، محل سکونت آنان، از لحاظ امور مالیاتی ملاک اعتبار است. در صورتی که مؤدی مکانهای متعدد برای سکونت خود داشته باشد، مکلف است یکی از آنها را برای انجام تکالیف مالیاتی معرفی نماید، در غیر اینصورت، سازمان یکی از مکانهای سکونت مؤدی را برای انجام تکالیف مالیاتی انتخاب و به وی اعلام میکند.
سوال: اگر واحد صنفی به شخص دیگر انتقال پیدا کند، مسئولیت با چه کسی است؟
ماده ۲۲- در انتقال یک واحد صنفی، شخص دارنده واحد صنفی تا اتمام انتقال، مسؤولیت اجرای مقررات و تمامی تکالیف دورههای مالیاتی مربوط از جمله صدور صورتحساب، ثبت معاملات در سامانه مؤدیان و سایر تکالیف قانونی را برعهده دارد. خریدار مسؤولیتی در قبال تکالیف واحد صنفی قبل از اتمام انتقال ندارد؛ مگر اینکه به موجب سند رسمی این مسؤولیت را پذیرفته باشد.
تبصره - انتقالدهنده باید حداکثر ظرف ده روز سازمان را نسبت به زمان اتمام فعالیت خود مطلع سازد. در صورت عدم اطلاع و شروع فعالیت توسط مؤدی جدید، در پرداخت مالیات و جریمهها با وی مسؤولیت تضامنی خواهد داشت.
سوال : مالیات بر ازش افزوده طلا جواهر و پلاتین چگونه است؟
بند ب ماده 26) طلا، جواهر و پلاتین
۱) اصل طلا، جواهر و پلاتین به کار رفته در مصنوعات ساختهشده از فلزات مزبور، معاف از مالیات و عوارض میباشد.
۲) اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده کالاهای موضوع این بند مشمول مالیات و عوارض با نرخ نه-درصد (۹%) میباشد.
۳) پس از راهاندازی سامانه مؤدیان، عرضهکنندگان کالا و خدمات مربوط به این بند مکلفند کلیه عملیات خرید و فروش خود را در سامانه مزبور ثبت کنند. درج ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حقالعمل و سود فروشنده به تفکیک در صورتحساب الکترونیکی الزامی است. در صورت کتمان و یا عدم ثبت تمام یا برخی از معاملات در سامانه مذکور مشمول جریمهای معادل نهدرصد (۹%) ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین است که غیر قابل بخشودگی میباشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند «ب» ماده (۳۶) این قانون است.
۴)کلیه واحدهای فعال در زنجیره عرضه کالا و خدمات مربوط به این بند مکلفند حداکثر تا دوماه پس از لازمالاجراءشدن این قانون از پایانه فروشگاهی مورد تأیید سازمان استفاده کنند، در غیر این صورت اتحادیههای ذیربط و اتاق اصناف ایران موظفند پروانه فعالیت واحدهای موضوع این بند در کل زنجیره مربوط را که بدون استفاده از پایانه فروشگاهی اقدام به فروش کالا یا خدمت میکنند، باطل نمایند. نیروی انتظامی موظف است از ادامه فعالیت واحدهای فاقد پروانه جلوگیری کند.
سوال: اگر مودی اظهارنامه ازش افزوده را تسلیم اداره مالیات نکند یا در سامانه ثبت نام نکند ، جریمه میشود؟
ماده ۳۵) مؤدیانی که از عضویت در سامانه مؤدیان امتناع ورزیدهاند علاوه بر پرداخت جریمههای موضوع بند «الف» ماده (۳۶) این قانون و بند «ب» ماده (۲۲) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان مکلفند اظهارنامه هر دوره مالیاتی خود را حداکثر تا یکماه پس از پایان هر دوره مالیاتی به سازمان تسلیم و مالیات و عوارض فروش خود را به حساب سازمان واریز نمایند.
ماده ۳۶- مؤدیان در صورت ارتکاب تخلفات ذیل علاوه بر پرداخت مالیات و عوارض، مشمول جریمههایی بهشرح زیر میباشند:
الف- تا زمان استقرار سامانه مؤدیان «موضوع قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان» عدم تسلیم اظهارنامه در هر دوره مالیاتی برای کلیه مؤدیان و بعد از استقرار سامانه مذکور برای آن دسته از مؤدیانی که از عضویت در سامانه مؤدیان امتناع کردهاند: ده میلیون (۱۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال یا دوبرابر مالیات و عوارض پرداختنشده تا موعد مقرر در ماده (۴) این قانون، هر کدام بیشتر باشد. این جریمه علاوه بر جریمه مذکور در بند «ب» ماده (۲۲) قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان است که مؤدی به دلیل عدم ثبتنام در سامانه مؤدیان باید بپردازد.
سوال: اگر مودی اظهارنامه ازش افزوده را تسلیم اداره مالیات کند اما مقدار فروش را کمتر نشان دهد ، جریمه میشود؟
بند ب ماده 36) کتمان معامله، بیشاظهاری مالیات و عوارض خرید یا کماظهاری مالیات و عوارض فروش، ثبت معامله خود به نام غیر یا معامله غیر به نام خود، استناد به اسناد صوری و هر عمل دیگری که به کماظهاری مالیات یا استرداد غیرواقعی منجر شود: دو برابر مالیات و عوارض پرداختنشده تا موعد مقرر در ماده (۴) این قانون و در صورت تکرار تخلف قبل از دوسال، سه برابر مالیات پرداختنشده.
سوال: اگر شخصی اصلا مودی نباشد و مالیات بر ارزش افزوده دریافت کند ، جریمه میشود؟
بند ج ماده 36) دریافت مالیات و عوارض توسط اشخاص غیرمجاز: دو برابر مالیات و عوارض دریافتی
سوال: اگر مودی در پرداخت مالیات بر ارزش افزوده خود تاخیر داشته باشد ، جریمه میشود؟
ماده ۳۷) تأخیر در پرداخت مالیاتها و عوارض موضوع این قانون در مواعد مقرر با رعایت مفاد ماده (۱۹) قانون مالیاتهای مستقیم، موجب تعلق جریمهای به میزان دودرصد (۲%) در ماه، نسبت به مالیات و عوارض پرداختنشده و مدت تأخیر از زمان انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات و عوارض، هریک که مقدم باشد، خواهد بود.
سوال: اگر مودی در پرداخت مالیات بر ارزش افزوده خود تاخیر داشته باشد اما دلیل موجه داشته باشد ، جریمه میشود؟
تبصره- چنانچه مؤدی خارج از اراده خود امکان پرداخت مالیات و عوارض موضوع این قانون را در مواعد مقرر نداشته باشد، میتواند به هیأتهای حل اختلاف مالیاتی اعتراض نماید. در صورتیکه ادعای مؤدی با ارائه اسناد و مدارک مثبته در هیأتهای حل اختلاف مالیاتی پذیرفته شود، جریمه مذکور بخشیده میشود.
سوال: اگر مودی نسبت به برگ تشخیص اعتراض داشته باشد ، چه مدتی زمان دارد؟
ماده ۴۸- متن زیر جایگزین ماده (۲۳۸) قانون مالیاتهای مستقیم میشود و به این قانون تسری مییابد:
ماده ۲۳۸ ق م م- در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مؤدی ابلاغ میشود، چنانچه مؤدی نسبت به آن معترض باشد میتواند ظرف سیروز از تاریخ ابلاغ شخصاً یا به وسیله وکیل تامالاختیار خود با ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتباً از اداره امور مالیاتی تقاضای رسیدگی مجدد نماید.
مسؤول/ مسؤولان مربوط که از طرف سازمان امور مالیاتی مشخص میشوند، موظفند پس از ثبت درخواست مؤدی و ظرف مهلتی که بیش از چهل و پنجروز از تاریخ ثبت درخواست نباشد به موضوع رسیدگی و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازشده را برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانستند، آن را رد و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازی را مؤثر در تعدیل درآمد تشخیص دهند موارد تعدیل درآمد مشمول مالیات را مشخص نمایند. چنانچه مؤدی نظر مسؤول/ مسؤولان مربوط در تعدیل درآمد مشمول مالیات را قبول نماید درآمد مشمول مالیات تعدیلشده، قطعی است. در غیر اینصورت برای رسیدگی به مابهالتفاوت تا مبلغ مورد اعتراض مؤدی، موضوع به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع میشود. همچنین هرگاه دلایل و اسناد و مدارک ابرازی مؤدی را برای رد برگ تشخیص یا تعدیل درآمد مؤثر تشخیص ندهند باید موضوع را مستدلاً در پرونده منعکس و مراتب را برای رسیدگی به هیأت حل اختلاف مالیاتی ارجاع نمایند.
توضیح: مثلا اگر برای مودی 100.000.000 ریال برگ تشخیص صادر شده باشد و او اعتراض کند و با اسناد و مدارک بگوید که باید 50.000.000 ملیون پرداخت کند و مسئول مالیاتی با بررسی مدارک مبلغ 80.000.000 ریال را قبول کند و مودی همچنان معترض باشد ، این 80.000.000 به هیئت حل اختلاف ارسال میشود.
سوال: آیا در مالیات ارزش افزوده علی الراس وجود دارد؟
بند الف دستورالعمل 12069/200) مواردی که تشخیص مالیات و عوارض ارزش افزوده از طریق علی الرأس صورت می گیرد:
1) عدم ارائه دفاتر و اسناد و مدارک درخواستی در مواعد مقرر در دستورالعمل رسیدگی به عملکرد مودیان مالیات بر ارزش افزوده موجب تشخیص مالیات و عوارض ارزش افزوده به روش علی الرأس خواهد شد.
2) چنانچه طبق دفاتر و و اسناد و مدارک ارائه شده از سوی مودی (از جمله دفاتر سفید و نانویس، اسناد و مدارک غیرقابل استناد و غیره) امکان تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده وجود نداشته باشد مراتب می بایست توسط مأمور مالیاتی یا مسئول گروه رسیدگی کننده کتبا و با ذکر دلایل کافی به رئیس گروه مالیاتی ذیربط (طبق فرم پیوست) اعلام و در صورت پذیرش دلایل مذکور توسط نامبرده مراتب جهت اظهارنظر به رئیس امور مالیاتی مربوط احاله و در صورت تأئید، تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده و مالیات و عوارض متعلق بر اساس مفاد این دستورالعمل امکان پذیر خواهد بود.
بند ب دستورالعمل 12069/200) مواردی که به موجب تشخیص مالیات و عوارض ارزش افزوده از طریق علی الرأس نمی شود:
1) ارائه دفاتر یا اسناد و مدارک درخواستی حسب مورد در مواعد مقرر در دستورالعمل رسیدگی به عملکرد مودیان مالیات بر ارزش افزوده.
توضیح: قانون گذار از (یا) بین دفاتر و اسناد و مدارک استفاده کرد یعنی اگر یکی را تحویل بدهی نمی تواند علی راس کند.
2) صرف عدم قبول دفاتر (رد دفاتر) در اجرای مقررات بند (3) ماده (97) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366 و اصلاحیه های بعدی آن، موجب تشخیص علی الرأس نخواهد بود و در صورت مشاهده موارد مغایر با قانون و مقررات می بایست براساس بند (2) قسمت (الف) این دستورالعمل اقدام گردد.
توضیح:چون دفاتر در مالیات عملکرد رد شده باشد ممیز نمیتواند مبنا قرار دهد و علی راس قرار دهد.
3) عدم ثبت نام و یا ثبت نام در خارج از موعد مقرر
توضیح: اگر مودی در زمان تعیین شده برای مالیات بر ارزش افزوده ثبت نام نکرده باشد یا اصلا ثبت نام نکرده باشد ممیز نمیتواند او را علی راس قرار دهد.
4) عدم تسلیم اظهارنامه و یا تسلیم خارج از موعد مقرر قانونی.
توضیح: اگر مودی تکالیف مالیات عملکرد خود مثل ارسال اظهار نامه را انجام نداده باشد ممیز نمیتواند او را علی راس کند.
نکته: برای مشاهده چگونگی محاسبه مالیات بر ارزش افزوده در زمان علی راس به دستورالعمل 12069/200 مراجعه کنید.
مالیات حقوق
سوال : چه افرادی مشمول پرداخت مالیات حقوق هستند؟
ماده 82- درآمدی که شخص حقیقی در خدمت شخص دیگر (اعم از حقیقی یا حقوقی) در قبال تسلیم نیروی کار خود بابت اشتغال در ایران برحسب مدت یا کار انجام یافته به طور نقد یا غیرنقد تحصیل میکند مشمول مالیات بر درآمد حقوق است.
تبصره- درآمد حقوقی که در مدت مأموریت خارج از کشور (از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران یا اشخاص مقیم ایران) از منابع ایرانی عاید شخص میشود مشمول مالیات بر درآمد حقوق میباشد
سوال : مالیات حقوق چگونه محاسبه میشود؟
ماده 83- درآمد مشمول مالیات حقوق عبارت است از حقوق (مقرری یا مزد، یا حقوق اصلی) و مزایای مربوط به شغل اعم از مستمر و یا غیرمستمر قبل از وضع کسور و پس از کسر معافیتهای مقرر در این قانون.
تبصره- درآمد غیرنقدی مشمول مالیات حقوق به شرح زیر تقویم و محاسبه میشود:
الف- مسکن با اثاثیه معادل بیست و پنج درصد (25%) و بدون اثاثیه بیست درصد (20%) حقوق و مزایای مستمرنقدی (به استثنای مزایای نقدی معاف موضوع ماده (91) این قانون) در ماه پس از وضع وجوهی که از این بابت از حقوق کارمند کسر میشود.
ب- اتومبیل اختصاصی با راننده معادل ده درصد (10%) و بدون راننده معادل پنج درصد (5%) حقوق و مزایای مستمر نقدی (به استثنای مزایای نقدی معاف موضوع ماده (91) این قانون) در ماه پس از کسر وجوهی که از این بابت از حقوق کارمند کسر میشود.
ج- سایر مزایای غیر نقدی معادل قیمت تمام شده برای پرداختکننده حقوق.
سوال : چه میزان از حقوق معاف از مالیات می باشد؟
ماده 84- میزان معافیت مالیات بر درآمد سالانه مشمول مالیات حقوق از یک یا چند منبع، هرساله در قانون بودجه سنواتی مشخص میشود
سوال : چه کسی باید مالیات حقوق پرداخت کند و پرداخت مالیات حقوق چه زمانی است؟
ماده 86 – پرداختکنندگان حقوق هنگام هر پرداخت یا تخصیص آن مکلف اند مالیات متعلق را طبق مقررات ماده (85) این قانون محاسبه و کسر و تا پایان ماه بعد[1] ضمن تسلیم فهرستی متضمن نام و نشانی دریافتکنندگان حقوق و میزان آن به اداره امور مالیاتی محل پرداخت و در ماههای بعد فقط تغییرات را صورت دهند[2] .
سوال:در صورت پرداخت نکردن مالیات حقوق چه کسی جریمه میشود؟
ماده 90- در مواردی که پرداختکنندگان حقوق، مالیات متعلق را در موعد مقرر نپردازند یا کمتر از میزان واقعی پرداخت نمایند، اداره امور مالیاتی ذیصلاح[1] مکلف است مالیات متعلق را به انضمام جرایم موضوع این قانون محاسبه و از پرداختکنندگان حقوق که در حکم مودی میباشند به موجب برگ تشخیص با رعایت مهلت مقرر در ماده (157) این قانون مطالبه کند. حکم این ماده نسبت به مشمولان ماده (88) این قانون نیز جاری خواهد بود.
سوال: درآمد چه افرادی معاف از مالیات می باشد؟
ماده 91- درآمدهای حقوق به شرح زیر از پرداخت مالیات معاف است :[1]
- روسا و اعضای مأموریتهای سیاسی خارجی در ایران و روسا و اعضای هیأتهای نمایندگی فوقالعاده دول خارجی نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دولت متبوع خود به شرط معامله متقابل و همچنین روسا و اعضای هیأتهای نمایندگی سازمان ملل متحد و موسسات تخصصی آن درایران نسبت به درآمد حقوق دریافتی از سازمان و موسسات مزبور در صورتی که تابع دولت جمهوری اسلامی ایران نباشند.
- روسا و اعضای مأموریتهای کنسولی خارجی در ایران و همچنین کارمندان موسسات فرهنگی دول خارجی نسبت درآمد حقوق دریافتی از دول متبوع خود به شرط معامله متقابل.
- کارشناس خارجی که با موافقت دولت جمهوری اسلامی ایران از محل کمکهای بلاعوض فنی و اقتصادی و علمی و فرهنگی دول خارجی ویا موسسات بینالمللی به ایران اعزام میشوند نسبت به حقوق دریافتی آنان از دول متبوع یا موسسات بینالمللی مذکور.
- کارمندان محلی سفارتخانهها و کنسولگریها و نمایندگیهای دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج نسبت به درآمد حقوق دریافتی از دولت جمهوری اسلامی ایران در صورتی که دارای تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران نباشند به شرط معامله متقابل.
- حقوق بازنشستگی و وظیفه و مستمری و پایان خدمت و خسارت اخراج و بازخرید خدمت و وظیفه یا مستمری پرداختی به وراث و حق سنوات و حقوق ایام مرخصی استفاده نشده.[2]
- هزینه سفر و فوقالعاده مسافرت مربوط به شغل.
- حذف شد.[3]
- مسکن واگذاری در محل کارگاه یا کارخانه جهت استفاده کارگران و خانههای ارزان قیمت سازمانی در خارج از محل کارگاه یا کارخانه که مورد استفاده کارگران قرار می¬گیرد.
- وجوه حاصل از بیمه بابت جبران خسارت بدنی و معالجه و امثال آن.
- عیدی سالانه یا پاداش آخر سال جمعا معادل یک دوازدهم میزان معافیت مالیاتی موضوع ماده (84) این قانون.
- خانههای سازمانی که با اجازه قانونی یا به موجب آییننامههای خاص در اختیار مأموران کشوری گذارده میشود.
- وجوهی که کارفرما بابت هزینه معالجه کارکنان خود یا افراد تحت تکفل آنها مستقیما یا به وسیله حقوقبگیر به پزشک یا بیمارستان به استناد اسناد و مدارک مثبته پرداخت کند.
- مزایای غیرنقدی پرداختی به کارکنان حداکثر معادل دو دوازدهم معافیت موضوع ماده (84) این قانون.
- درآمد حقوق پرسنل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران اعم از نظامی و انتظامی، مشمولان قانون استخدامی وزارت اطلاعات و جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی و آزادگان.
موارد معاف از مالیات حقوق 1403 به شرح زیر است:
- معافیت سالانه که توسط دولت اعلام میشود و برای سال 1403 رقم 144 میلیون تومان در کل سال است.
- سنوات، خسارت اخراج، حقوق ایاممرخصی استفاده نشده، حقوق بازنشستگی یا مستمری پرداختی به وراث که به هنگام بازنشستگی یا از کارافتادگی به حقوق بگیر پرداخت میشود.
- هزینههای سفر و فوق العاده ماموریت
- عیدی و پاداشآخر سال به میزان یک دوازدهم معافیت سالانه
- مزایای غیرنقدی به میزان دو-دوازدهم معافیت سالانه
- هزینههای درمان – براساس رای ۵۹۱ دیوان عدالت اداری دو هفتم بابت حق بیمه سهم کارگر ابطال و هفت هفتم اعمال میگردد.
جریمه عدم پرداخت مالیات در مهلت قانونی
اگر مالیاتتان را در مدتزمان مقرر پرداخت نکنید، این جریمه شامل حال شما میشود و باید میزان 2.5٪ از مبلغ مالیات به ازای هر ماه تاخیر را بهعنوان جریمه به اداره مالیات پرداخت کنید